1 Μαΐ 2021

Το πρώτο εμβόλιο, η ιστορία του εμβολιασμού και η μάχη κατά των επιδημιών και των πανδημιών

 του Δρ. Νικόλα Διέτη*

Πίνακας του Michael Sweerts (1652), που δείχνει την επιδημία της Αθήνας το 430 π.Χ. την οποία περιέγραψε ο Θουκυδίδης και η οποία θέρισε τον πληθυσμό της. Ιστορικοί πιστεύουν ότι ίσως πρόκειται για το βακτήριο Salmonella enterica.

Από την αρχή της ιστορίας της ανθρωπότητας μέχρι σήμερα, εκατοντάδες επιδημίες και πανδημίες έχουν θερίσει τον πλανήτη κατά καιρούς, φέρνοντας πόνο, θάνατο και καταστροφή. Επιτρέψτε μου να σας πω μια ιστορία που ίσως σας κάνει να δείτε το σήμερα με άλλο μάτι.

27 Απρ 2021

Night train to Lisbon [Νυχτερινό τρένο για τη Λισσαβόνα]

Ο Ελβετός φιλόσοφος και συγγραφέας Peter Bieri (γεν. 1944) επέλεξε να υπογράφει τα λογοτεχνικά του έργα με το ψευδώνυμο Pascal Mercier. Η επιλογή του λογοτεχνικού του ονόματος είναι ένας συνδυασμός από τα ονόματα των Γάλλων φιλοσόφων Blaise Pascal και Louis-Sébastien Mercier.

Το βιβλίο του Pascal Mercier  με τίτλο Night train to Lisbon [Νυχτερινό τρένο για τη Λισσαβόνα] είναι ένα φιλοσοφικό μυθιστόρημα που κυκλοφόρησε το 2004.

Πρωταγωνιστής της ιστορίας είναι ένας Ελβετός καθηγητής Κλασικών Σπουδών ο οποίος αφού σώζει μια μυστηριώδη γυναίκα που προσπαθεί να αυτοκτονήσει, ταξιδεύει στη Λισσαβόνα και εξερευνά τη ζωή του Amadeu de Prado, ενός πορτογάλου γιατρού, κατά τη διάρκεια της δεξιάς δικτατορίας του António de Oliveira Salazar στην Πορτογαλία.

24 Απρ 2021

ΑΠΟΕΛ - Αστέρας Τρίπολης: η ιστορία πίσω από τις κοινές ποδοσφαιρικές φανέλες

 


Σε μια συμβολική κίνηση οι διοικήσεις των ποδοσφαιρικών σωματείων ΑΠΟΕΛ (Αθλητικός Ποδοσφαιρικός Όμιλος Ελλήνων Λευκωσίας) και Αστέρα Τρίπολης αποφάσισαν να φτιάξουν συλλεκτικές φανέλες για να τιμήσουν την μεγάλη επαίτειο των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση.

"200 χρόνια μετά, ο ΑΣΤΕΡΑΣ ΤΡΙΠΟΛΗΣ και ο Αθλητικός Ποδοσφαιρικός Όμιλος ΕΛΛΗΝΩΝ Λευκωσίας, επιθυμώντας να τιμήσουν την μνήμη και την σημασία της Ελληνικής Επανάστασης, προχωρούν από κοινού και σε συνεργασία με την εταιρεία αθλητικού υλικού Macron, στην δημιουργία μιας ιδιαίτερης επετειακής εμφάνισης. Με την απεικόνιση της ευλογίας της σημαίας της Ελληνικής Επανάστασης στο μοναστήρι της Αγίας Λαύρας, τον Σταυρό όπως αυτός απεικονίζεται στην πρώτη σημαία του ελληνικού Έθνους, να δεσπόζει στο μπροστινό μέρος και την αναγραφή στην πλάτη «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Ή ΘΑΝΑΤΟΣ», με τον αριθμό «21» οι δύο ομάδες αποτυπώνουν την πιο ένδοξη στιγμή του Ελληνισμού.
Με έντονα αισθήματα εθνικής υπερηφάνειας ανακοινώνουμε αυτή την πρώτη κοινή ενέργεια ενώ θα ακολουθήσουν και άλλες με αποκορύφωμα, την διεξαγωγή όταν αυτό είναι εφικτό, φιλικής αναμέτρησης μεταξύ των δύο ομάδων στο στάδιο «Θεόδωρος Κολοκοτρώνης» στην Τρίπολη"

(Ολόκληρη η ανακοίνωση των δύο Σωματείων, εδώ…)
Αυτό που ίσως να μην γνωρίζουν πολλοί είναι η ιστορία που συνδέει την Κύπρο με την Τρίπολη όταν για την απελευθέρωση της τελευταίας από τους τούρκους, το 1821, πολέμησαν και αρκετοί Κύπριοι.
Περισσότερα για τη συμμετοχή των Κυπρίων στην άλωση της Τριπολιτσάς υπό τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, διαβάστε εδώ: 
Κύπριοι στην άλωση της Τριπολιτσάς





21 Απρ 2021

Όταν ο Φοίβος Σταυρίδης υπερασπίστηκε τον Παντελή Μηχανικό και μια ιστορία λογοκρισίας

 

Φοίβος Σταυρίδης - Παντελής Μηχανικός

Ο Φοίβος Σταυρίδης (1938-2012) ως άνθρωπος των γραμμάτων και του πολιτισμού, εκτιμούσε την καλή λογοτεχνία και είχε το θάρρος να υπερασπιστεί ακόμα και άτομα – λογοτέχνες με τους οποίους διαφωνούσε ιδεολογικά.

Αυτό έκανε ο Φοίβος και με τον ποιητή Παντελή Μηχανικό (1926-1979) ο οποίος δεν ανήκε στην λεγόμενη «Μακαριακή - Παράταξη» που είχε την εξουσία, μέλη της οποίας θεώρησαν τους στίχους του "εχθρικούς". (Στην πραγματικότητα ο Μηχανικός ήταν ένας αγνός πατριώτης ο οποίος, όπως ο ίδιος δήλωνε, πολιτικά δεν ανήκε πουθενά). 

Συγκεκριμένα ο Φοίβος Σταυρίδης έγραψε το 2008 στο ιστολόγιο RETALIA ET ALIA το οποίο διαχειριζόταν μέχρι τον θάνατό του:

Η τρίτη (και τελευταία) ποιητική συλλογή του Μηχανικού Κατάθεση, μας ξαναθύμισε, όταν κυκλοφόρησε το 1975, ότι υπήρχαν ακόμη στον τόπο φωνές που μπορούσαν να εκφράζουν αγωνιστικότητα πέρα από στερεότυπα συνθήματα όπως το “δεν ξεχνώ” ή αβανταδόρικες αναφορές στον Πενταδάκτυλο. Είχα παρακολουθήσει τους προβληματισμούς του ποιητή κατά την ετοιμασία του βιβλίου για το τυπογραφείο, και πήρα από τον ίδιο ένα αντίτυπο σε πρώτη μορφή (με το ποίημα “Το φονικό της Κίρκης” στη σελίδα 17) όπως επίσης ―στις 4 Δεκεμβρίου 1975― το αντίτυπο της οριστικής έκδοσης (με το ποίημα “Αγαλματοποιός” στη θέση του προηγούμενου).

Στη συνέχεια ο Σταυρίδης περιγράφει την περιπέτεια που είχε η ποιητική συλλογή «Κατάθεση» αφού ενώ αρχικά προτάθηκε από την Επιτροπή Κρατικών Βραβείων για εκδόσεις του 1975 για βράβευση ως το καλύτερο βιβλίο της χρονιάς, μετά από παρέμβαση του τότε Υπουργού Παιδείας [για την ιστορία αναφέρω ότι ήταν ο Χρυσόστομος  Σοφιανός] (ο οποίος έπρεπε να προσυπογράψει την απόφαση της Επιτροπής) θεώρησε ότι το βιβλίο περιείχε πιθανές νύξεις κατά του τότε Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Μακάριου και ότι δυνατόν να προκαλούσε αντιδράσεις από κύκλους της συμπολίτευσης. Ο Υπουργός ακύρωσε την απόφαση της Επιτροπής και ζήτησε να επαναληφθεί η διαδικασία κρίσης.

18 Απρ 2021

Ο Ιωάννης Καποδίστριας και η Κύπρος


Ο πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδας, Ιωάννης Καποδίστριας είχε κυπριακή καταγωγή από τη πλευρά της μητέρας του (ήταν κόρη του κόμη Χριστόδουλου Γονέμη, απόγονου επιφανούς κυπριακής οικογένειας που εγκαταστάθηκε στην Κέρκυρα το 1866).

Ο Ιωάννης Καποδίστριας γεννήθηκε στην Κέρκυρα το 1776 και ήταν διπλωμάτης και πολιτικός. Διετέλεσε υπουργός εξωτερικών της Ρωσικής Αυτοκρατορίας και αργότερα πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας κατά τη μεταβατική περίοδο και ενώ τελούσε υπό την προστασία των Μεγάλων Δυνάμεων.

15 Απρ 2021

Contract(ions): το θεατρικό έργο του Mike Bartlett

 
Το πολύ ενδιαφέρον θεατρικό έργο Contractions του Βρετανού θεατρικού συγγραφέα Mike Bartlett, παίζεται αυτές τις μέρες στο Πολιτιστικό και Ερευνητικό Ίδρυμα ARTos στη Λευκωσία.

Το έργο που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μαύρη κωμωδία αλλά και ως ψυχολογικό θρίλερ, διαδραματίζεται στο διευθυντικό γραφείο μιας αυταρχικής διευθύντριας (την υποδύεται με εκπληκτική ερμηνεία η Νάγια Αναστασιάδου) η οποία προσπαθεί να ελέγξει ακόμα και τις πιο προσωπικές στιγμές των υπαλλήλων της και ειδικότερα της Έμμα (Κρίστη Χαραλάμπους, σε μια επίσης εξαιρετική ερμηνεία).

Η αυταρχική σχέση προϊσταμένου – υφισταμένου καταντά εφιάλτης για τη δεύτερη (Έμμα) αφού επηρεάζει πλήρως την προσωπική, ερωτική και σεξουαλική της ζωή.
Το έργο είναι μια προειδοποίηση για το πως μπορούν, σε ένα εφιαλτικό σενάριο, να εξελιχθούν οι προσωπικές και οι εργασιακές σχέσεις των ανθρώπων.

12 Απρ 2021

Κύπριοι στην έξοδο του Μεσολογγίου


Πίνακας του Θεόδωρου Βρυζάκη (1855)


Έξοδος του Μεσολογγίου ονομάστηκε η απελπισμένη αλλά και γενναία προσπάθεια των κατοίκων του Μεσσολογγίου τη 10η προς 11η Απριλίου 1826 να βγουν μαχόμενοι από την πολιορκημένη από τους Τούρκους πόλη.

Ανάμεσά τους υπήρχαν στρατιώτες αλλά και πολλά γυναικόπαιδα. Η απόφαση πάρθηκε όταν λόγω της πολιορκίας των Οθωμανών (Τούρκων και Αιγυπτίων) εξαντλήθηκαν όλα τα τρόφιμα και οι κάτοικοι λιμοκτονούσαν.  

Προηγήθηκαν δύο αποτυχημένες προσπάθειες κατάληψης της στρατηγικής σημασίας πόλης του Μεσσολογγίου από τους Τούρκους το 1822 και το 1823.

6 Απρ 2021

Προσπάθειες απελευθέρωσης της Κύπρου από το 1821

 


Έλληνες Κύπριοι που κατόρθωσαν να διαφύγουν από το νησί και να σωθούν από τις σφαγές του Ιούλίου του 1821, καθώς και άλλοι που ζούσαν εκτός Κύπρου από πριν, είχαν την πρωτοβουλία της ανάληψης διαφόρων προσπαθειών για απελευθέρωση της Κύπρου, ενώ ακόμη συνεχιζόταν η Επανάσταση στην Ελλάδα.

Προσπάθειες Κυπρίων από το εξωτερικό

Η πρώτη προσπάθεια για απελευθέρωση της Κύπρου ξεκίνησε λίγο μετά τις σφαγές του 1821 με τη σύναξη μερικών ιεραρχών και προκρίτων στη Ρώμη, όπου και υπέγραψαν σχετική προκήρυξη. Μεταξύ των Κυπρίων αυτών ήταν ο έξαρχος Ιωαννίκιος (αργότερα αρχιεπίσκοπος Κύπρου), ο αρχιμανδρίτης Θεόφιλος (Θεοφύλακτος) Θησεύς, (συγγενής του αρχιεπισκόπου Κυπριανού που είχε ήδη εκτελεστεί από τους Τούρκους και γιος του επίσης εκτελεσθέντος Χατζησάββα Θησέως από τον Στρόβολο), ο Τρεμιθούντος Σπυρίδωνας, ο Νικόλαος Θησέας, αδελφός του Θεοφίλου και γνωστός αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης την οποία υποβοήθησε και με διάφορους άλλους τρόπους και άλλοι. Η διακήρυξη της Ρώμης εξουσιοδότησε το Νικόλαο Θησέα να ενεργεί ως πληρεξούσιος και να προβεί σε όποιες ενέργειες νομίζει καλύτερες ώστε να ετοιμάσει στρατιωτική δύναμη και κινηθεί κατά των εχθρών.

3 Απρ 2021

Κύπριοι αγωνιστές του 1821

Η σημαία των Κυπρίων αγωνιστών όπως φυλάσσεται σήμερα στο Πολεμικό Μουσείο στην Αθήνα



Οι Κύπριοι αγωνιστές εντάχθηκαν σε διάφορα στρατιωτικά σώματα. Είχε όμως δημιουργηθεί και λόχος Κυπρίων, όπως προκύπτει από το γεγονός ότι υπήρχε και ξεχωριστή πολεμική σημαία που σώθηκε και η οποία φυλάσσεται μέχρι σήμερα στο Εθνικό και Ιστορικό Μουσείο στην Αθήνα.
Το πολεμικό αυτό λάβαρο είναι λευκό, με γαλανό μεγάλο σταυρό στη μέση. Στο πάνω μέρος υπάρχει γραμμένη η ένδειξη: ΣΗΜΕΑ ΕΛΗΝΗΚΙ ΠΑΤΡΗΣ ΚΥΠΡΟΥ. Το λάβαρο των Κυπρίων ήταν στερεωμένο σε ξύλινο ιστό που έφερε στο πάνω μέρος του σταυρό σιδερένιο που κατέληγε σε λόγχη, έτσι που ο σημαιοφόρος μπορούσε να το χρησιμοποιήσει και ως όπλο.
Η σημαία αυτή εμφανίστηκε προτού καθιερωθεί η γαλανόλευκη ως το εθνικό σύμβολο του Ελληνισμού. Σήμερα φυλάσσεται στο Ιστορικό Μουσείο της Αθήνας και ήταν το λάβαρο των 600 με 1.000 Κυπρίων εθελοντών που πολέμησαν στις μάχες της Επανάστασης. Οι περισσότεροι από αυτούς έφτασαν στην Ελλάδα αμέσως μετά τις σφαγές που έγιναν την 9η Ιουλίου 1821 στην Κύπρο και κατατάχθηκαν κυρίως στις δυνάμεις του πεζικού, ενώ λιγότεροι προτίμησαν το πυροβολικό και το ναυτικό.
Σύμφωνα με κάποιες πηγές μόνο κατά τη μάχη των Αθηνών (Απρίλιος-Μάιος 1827) έπεσαν στο πεδίο της μάχης 150 Κύπριοι.
Τα στοιχεία των Κυπρίων αγωνιστών που ακολουθούν είναι, κυρίως αυτά που διασώθηκαν στο Γενικό Αρχείο του Ελληνικού Κράτους και από κάποιες αναφορές οπλαρχηγών. Στο τέλος κάθε αναφοράς είναι γραμμένος σε παρένθεση ο αριθμός μητρώου (α. μ.) του κάθε αγωνιστή, όπου βέβαια υπάρχει, όπως δόθηκε από την Επιτροπή Αξιολόγησης του Αγώνα.
Προστέθηκαν επίσης στοιχεία από κάποιες άλλες βιβλιογραφικές πηγές οι οποίες αναφέρονται στο τέλος.

31 Μαρ 2021

Η πρώτη Ενωτική προκήρυξη του Κυπριακού λαού (Δεκέμβριος 1821)

Θεοφύλακτος (Θεόφιλος) Θησεύς

Μετά τις τραγικές σφαγές του Ιουλίου 1821 από τους Τούρκους κατακτητές και αφού οι Κύπριοι ηγέτες δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν φιρμάνι για να σταματήσουν οι λεηλασίες, όσοι πρόκριτοι και κληρικοί γλύτωσαν φυγαδεύτηκαν. Κάποιοι από αυτούς, βρήκαν καταφύγιο στη Ρώμη και κατέβαλαν προσπάθειες για να εντάξουν την Κύπρο στη διαδικασία απελευθερωτικού Αγώνα, όπως ακριβώς συνέβαινε στην Ελλάδα. Εκεί, αποφάσισαν να γράψουν ένα κείμενο το οποίο απηύθυνε έκκληση στην πολιτισμένη Ευρώπη να κάνει κάτι επιτέλους για να σταματήσει η πολυετής κατάκτηση της Κύπρου και οι βαναυσότητες κατά του λαού της. Η προκήρυξη που γράφτηκε στις 6 Δεκεμβρίου 1821, λογίζεται ως η πρώτη ενωτική προκήρυξη του κυπριακού λαού:

«Νoµίζωµεv εvώπιov Θεoύ και αvθρώπωv ότι έχoµεv κάθε δίκαιov vα µη γvωρίζωµεv πλέov διά διoίκησιv τoυς αιµoβόρoυς τoύτoυς ληστάς, αλλά συµφώvως µε τoυς λoιπoύς αδελφoύς ηµώv Ελληvας θέλoµεv πρoσπαθήσει διά τηv ελευθερίαv της ειρηvικής ηµώv πάλαι µεv µακαρίας ήδη δε τρισαθλίας vήσoυ Κύπρoυ «Δεν γvωρίζωµεv πλέov διά διoίκησιv τoυς αιµoβόρoυς τoύτoυς ληστάς»

Την προκήρυξη υπέγραφαν ο έξαρχος Ιωαννίκιος (αργότερα Αρχιεπίσκοπος Κύπρου), ο αρχιμανδρίτης Θεόφύλακτος (ή Θεόφιλος) Θησεύς και ο αδελφός του Νικόλαος Θησεύς (συγγενείς του εκτελεσθέντος αρχιεπίσκοπου Κυπριανού) καθώς και ο Τριμιθούντος Σπυρίδωνος. Ταυτόχρονα, ο Νικόλαος Θησεύς, είχε εξουσιοδοτηθεί να ενεργεί ως πληρεξούσιος για την προετοιμασία στρατιωτικής δύναμης (εθελοντικού ή μισθοφορικού στρατού) ο οποίος θα στελνόταν στην Κύπρο για την απελευθέρωσή της. Για αυτόν τον λόγο χρειάζονταν λεφτά και έτσι ξεκίνησε η αναζήτηση σύναψης δανείου. Σε αυτήν την προσπάθεια σημαντική ήταν η βοήθεια των Δημήτριου de Wintz (Μαυροβούνιος στρατηγός), Robert Peacock (Άγγλος φιλέλληνας) καθώς και η συναίνεση της Ελληνικής Επαναστατικής Κυβέρνησης. Εμπόδιο όμως στάθηκε ο γενικός γραμματέας της Φιλελληνικής Εταιρείας του Λονδίνου Ιωάννης Βάουρινγκ. Η προσπάθεια δανεισμού και δημιουργίας στρατού τελικά ναυάγησε. Οι προσπάθειες για απελευθέρωση της Κύπρου και η συμμετοχή των Κυπρίων στην Επανάσταση του 1821, συνεχίστηκαν πάντως έως το τέλος του Αγώνα.


28 Μαρ 2021

H σφαγή της 9ης Ιουλίου 1821 στην Κύπρο


Πίνακας Γιώργου Μαυρογένη

Η Κύπρος βίωσε τους κραδασμούς της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Δυστυχώς η Επανάσταση στην Κύπρο καταπνίγηκε στο αίμα εν τι γένεση της. Θέλοντας οι Τούρκοι να αποτρέψουν ξεσηκωμό του ελληνικού στοιχείου και στην Κύπρο, αποφάσισαν να δράσουν προληπτικά και αποτελεσματικά. Ο Κουτσούκ Μεχμέτ, ο τότε διοικητής της Κύπρου, με αφορμή κάποιες προπαγανδιστικές επιστολές που έπεσαν στα χέρια του αποφάσισε να στήσει μια σατανική παγίδα αιχμαλωτίζοντας και δολοφονώντας όλους μαζί τους πρόκριτους του νησιού έτσι ώστε να αποφευχθούν οι αντιδράσεις. Έκανε λίστα με τους 486 πιο ισχυρούς άντρες της Κύπρου και τους κάλεσε δήθεν για δεξίωση.  Όταν μαζεύτηκαν όλοι, τους παγίδευσε και τους εκτέλεσε. Οι περισσότεροι δολοφονήθηκαν στην πλατεία του Σαραγιού στη Λευκωσία από τις 9 μέχρι τις 14 Ιουλίου. Από τους 486 του καταλόγου μόνο 16 κατάφεραν να διαφύγουν. Οι διώξεις συνεχίστηκαν πολύ αργότερα με λεηλασίες, καταστροφές και ατιμάσεις ενάντια στους Έλληνες ιθαγενείς. Για τον σκοπό αυτό έφτασαν μάλιστα και ενισχύσεις Αράβων, Βεδουίνων και Ασσυρίων.

25 Μαρ 2021

Η εκτέλεση του Κύπριου επίσκοπου Νικομηδίας Αθανάσιου Καρύδη από τους Τούρκους

Η Ελληνική Επανάσταση ξεκίνησε επίσημα την άνοιξη του 1821 και συνοδεύτηκε  από ανεπιτυχείς εξεγέρσεις στη Μολδαβία και στην Πελοπόννησο.

Ο Μαχμούτ ΙΙ για αντίποινα συνέλαβε τον Οικουμενικό Πατριάρχη Γεώργιο τον Ε μαζί με άλλους ιερείς και προεστούς και τους απαγχόνισε στις 10 Απριλίου (Ιουλιανό ημερολόγιο). Μεταξύ των απαγχονισθέντων ήταν και ο Κύπριος επίσκοπος Νικομηδίας Αθανάσιος Καρύδης.

22 Μαρ 2021

Η Φιλική Εταιρεία και η Κύπρος

"Ο όρκος" (της Φιλικής Εταιρείας). Πίνακας του Διονύσιου Τσόκου (1849)


Λίγο πριν αρχίσει η Ελληνική Επανάσταση του 1821, η Φιλική Εταιρεία προετοίμαζε   πυρετωδώς και ποικιλοτρόπως τον Αγώνα που θα ακολουθούσε.

Οι Φιλικοί έκαναν επαφές με προύχοντες σε όλα τα μέρη της σκλαβωμένης Ελλάδας για να τους μυήσουν και να εξασφαλίσουν την υποστήριξη τους όταν θα ξεσπούσε η Επανάσταση. Έτσι, πλησίασαν και τον αρχιεπίσκοπο Κύπρου Κυπριανό, αδιαμφισβήτητο ηγέτη των Ελλήνων της Κύπρου την εποχή. Συγκεκριμένα στις 6 Ιουλίου 1818 ο Δημήτριος Ύπατρος  και ο Στέργιος Χατζηκώνστας επισκέφτηκαν την Κύπρο με σκοπό να μυήσουν τον αρχιεπίσκοπο στη Φιλική Εταιρεία.

19 Μαρ 2021

Ιωάννης Καρατζάς (1767-1798), ο Κύπριος σύντροφος του Ρήγα Φεραίου


Ο πύργος Νεμπόισα στο Βελιγράδι μέσα στον οποίο
εκτελέστηκε ο Ρήγας και οι 7 σύντροφοί του


Το εθνεγερτήριο σάλπισμα του Ρήγα Φεραίου ήταν ο προάγγελος της εθνικής παλιγγενεσίας που θα ακολουθούσε. 
Από το 1790 ο Ρήγας μαζί με τους συντρόφους του προετοίμαζε από τη Βιέννη όπου βρισκόταν τον μεγάλο ξεσηκωμό. Η ομάδα του Ρήγα εξέδιδε προκηρύξεις, έγραφε επαναστατικά άρθρα και τραγούδια και εξέδιδε διδακτικά βιβλία προσπαθώντας να μορφώσει τους σκλαβωμένους Έλληνες και να αφυπνίσει το εθνικό τους φρόνημα. Ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Ρήγα ήταν ο λόγιος Ιωάννης Καρατζάς από τη Λευκωσία της Κύπρου. 

15 Μαρ 2021

Αφιέρωμα «200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση 1821-2021» - Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 και η Κύπρος


«Σημαία Ελληνική Πατρίς Κύπρου» - Το λάβαρο με το οποίο οι Κύπριοι αγωνιστές πολέμησαν στην Ελληνική Επανάσταση* 

Μέρος Α - Πρόλογος

Η τουρκοκρατία στην Κύπρο ξεκίνησε το 1570 όταν το νησί κατατήθηκε από τους Οθωμανούς. Υπό τουρκική κατοχή ήταν την ίδια εποχή και τα περισσότερα εδάφη της Ελλάδας. Λίγο πριν την έναρξη της επανάστασης του 1821 ο πληθυσμός της Κύπρου υπολογίζεται ότι ήταν γύρω στους 60.000 Έλληνες (κάποιες άλλες πηγές τους ανεβάζουν μέχρι και 80.000) και περίπου 20.000 μουσουλμάνοι (οι περισσότεροι εκ των οποίων ήταν Έλληνες που εξισλαμίστηκαν - οι γνωστοί Λινοβάμβακοι - προκειμένου να γλυτώσουν τη βαριά φορολογία και να έχουν καλύτερη αντιμετώπιση από τους κατακτητές).

Η συνεισφορά της Κύπρου στην Ελληνική Επανάσταση έχει πολλά άγνωστα στο ευρύ κοινό κεφάλαια. Τις επόμενες μέρες θα παρουσιαστούν από το ιστολόγιο @Ανδρέας Καπανδρέου τα κεφάλαια:

1.    Ιωάννης Καρατζάς (1767-1798), ο Κύπριος σύντροφος του Ρήγα Φεραίου

2.    Η Φιλική Εταιρεία και η Κύπρος

3.    Η εκτέλεση του Κύπριου επίσκοπου Νοκομηδίας Αθανάσιου Καρύδη

4.    Η 9η Ιουλίου 1821 στην Κύπρο

5.    Η πρώτη Ενωτική προκήρυξη του Κυπριακού λαού (1821)

6.    Κύπριοι αγωνιστές του 1821

7.    Προσπάθειες απελευθέρωσης της Κύπρου κατά την Ελληνική Επανάσταση

8.    Κύπριοι στην άλωση της Τριπολιτσάς

9.    Κύπριοι στην έξοδος του Μεσολογγίου

10. Ο Ιωάννης Καποδίστριας και η Κύπρος


*Η σημαία (στη φωτογραφία πιο πάνω) αποτελούνταν από ένα άσπρο πανί στο οποίο υπήρχε ένας γαλάζιος σταυρός. Έφερε επιγραφή: ΣΗΜΕΑ ΕΛΗΝΗΚΙ-ΠΑΤΡΗΣ ΚΗΠΡΟΥ. Οι διαστάσεις της ήσαν: 1,10Χ1,40μ. 

Την σημαία κρατούσαν οι Κύπριοι, μέλη του Κυπριακού Ιερού Λόχου που πήρε μέρος στην ελληνική επανάσταση. 

Πολλοί Κύπριοι, που γλίτωσαν από τους διωγμούς στην Κύπρο και κατάφεραν να διαφύγουν από το νησί, έφτασαν στην επαναστατημένη Ελλάδα, όπου σχημάτισαν Σώμα Κυπρίων Αγωνιστών και πολέμησαν υπό τη σημαία αυτή στη Ρούμελη και στην Πελοπόννησο.

Η σημαία φυλάσσεται και εκτίθεται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Ελλάδας. 

10 Μαρ 2021

ΠΡΟΠΟΜΠΟΣ: το συλλεκτικό μετάλλιο για τους εορτασμούς των διακοσίων χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση του 1821


Το έργο, του λαϊκού ζωγράφου Θεοφίλου Χατζημιχαήλ «Αναγεννηθείσα Ελλάδα» απεικονίζεται στον «ΠΡΟΠΟΜΠΟ», το συλλεκτικό μετάλλιο με το οποίο ανοίγει η αυλαία του Νομισματικού Προγράμματος της Επιτροπής «ΕΛΛΑΔΑ 2021», για την διακοσιοστή επέτειο της Επανάστασης του 1821.

Ο πίνακας του Θεόφιλου, είναι ζωγραφισμένος σε χαρτόνι και χρονολογείται από το 1911. Είναι βασισμένος σε παλιότερη λιθογραφία (περ. 1840) και απεικονίζει μια Ελλάδα «αρχαία» με μακρύ, κόκκινο χιτώνα να στέκει ανάμεσα σε αρχαία σπαράγματα, αλλά και «χριστιανή», αφού όλα συντελούνται κάτω από τον παντεπόπτη οφθαλμό του Θεού ενώ άγγελοι παιανίζουν. Την Ελλάδα υποβαστάζουν δύο εμβληματικές μορφές του προεπαναστατικού Ελληνισμού: ο Αδαμάντιος Κοραής και ο Ρήγας Βελεστινλής. Η φανταστική σύμπραξη των δύο αντρών, που συνέλαβε η λαϊκή έκφραση, δεν οφείλεται τόσο στην εγγύτητα των ιδεών τους, όσο στην αναγνώριση ότι οι πνευματικές διεργασίες που προηγήθηκαν της Επανάστασης είχαν πολύ μεγάλη σημασία για την «αναγέννηση» της Ελλάδας. Αναγέννηση που στον πίνακα αποτυπώνεται με τον φοίνικα, το μυθικό πουλί που αναγεννάται από τις στάχτες του.

9 Μαρ 2021

Κύπριοι στην άλωση της Τριπολιτσάς


Η απελευθέρωση της Τριπολιτσάς (σημερινή Τρίπολη) είναι ένα από τα σημαντικότερα στρατιωτικά επιτεύγματα των Ελλήνων κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης αφού σταθεροποίησε την επικράτηση τους στην Πελοπόννησο (μέχρι τότε οι επαναστάτες είχαν υπό τον έλεγχό τους μόνο κάποια φρούρια και καμία πόλη).
Η πολιορκία της Τριπολιτσάς ξεκίνησε από τις αρχές Ιουνίου 1821 και η άλωση της πραγματοποιήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 1821.
Πριν ακόμη εκραγεί η Επανάσταση οι Τούρκοι που είχαν κάποιες πληροφορίες για σχεδιαζόμενη εξέγερση, κάλεσαν στην Τριπολιτσά 18 αρχιερείς και προεστούς, με κάποια πρόφαση διοικητικών ρυθμίσεων (η πρόσκληση θυμίζει τον δόλιο τρόπο με τον οποίο οι Τούρκοι κάλεσαν τους ιερείς και τους προεστούς της Κύπρου, μια πρόσκληση που κατέληξε στη σφαγή της  9ης Ιουλίου 1821). 

6 Μαρ 2021

Η κοιμωμένη του Χαλεπά: θεατρικό με θέμα τη βιογραφική ιστορία του γλύπτη Γιαννούλη Χαλεπά

 


Η κοιμωμένη είναι ένα γλυπτό στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών. Σμιλεύτηκε την δεκαετία του 1880 από τον Γιαννούλη Χαλεπά μετά από παραγγελία της οικογένειας της Σοφίας Αφεντάκη που έχασε τη ζωή της από φυματίωση στα 18 της χρόνια και τοποθετήθηκε πάνω από τον τάφο της.


Το έργο αποτελεί σημείο αναφοράς και το επισκέπτονται πολλοί φιλότεχνοι. Είναι ένα από τα ομορφότερα γλυπτά στο συγκεκριμένο νεκροταφείο και είναι και το έργο που έδωσε την φήμη στον καλλιτέχνη που το δημιούργησε.

2 Μαρ 2021

kaum leerer: η ποιητική συλλογή "ελάχιστα περισσότερο άδειο" στα γερμανικά

kaum leerer

μετάφραση στα γερμανικά της ποιητικής συλλογής ελάχιστα περισσότερο άδειο,

To έργο του Ανδρέα ΓεωργαλλίδηΚυκλοφόρησε πρόσφατα στο Μόναχο από τον εκδοτικό οίκο Literareon το έργο kaum leerer μετάφραση του έργου ελάχιστα περισσότερο άδειο του Ανδρέα Γεωργαλλίδη*. Η ποιητική συλλογή έχει μεταφραστεί στα γερμανικά από τον έγκριτο μεταφραστή Χριστάκη Πουμπουρή. Στο οπισθόφυλλο παρατίθεται σύντομο σημείωμα από την Ελένη Γεωργοπούλου, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Μεταξύ των άλλων η κα. Γεωργοπούλου αναφέρει: «Στη συλλογή συμπυκνώνονται σκέψεις περί κόσμου και γλώσσας σε στίχους, οι οποίοι με την πρώτη ματιά φαίνονται να απεκδύονται παντός νοήματος.

20 Φεβ 2021

Ταξιδέψτε σε ένα παράλληλο σύμπαν όπου η Ελληνική Επανάσταση του 1821 έχει αποτύχει…

 

Πίνακας του Θεόδωρου Βρυζάκη (1865) που απεικονίζει τον
Παλαιών Πατρών Γερμανό να ευλογεί το λάυαρο της Επανάστασης

1821-2021: Φέτος γιορτάζουμε τα διακόσια χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση. Την Επανάσταση που είχε ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση των πρώτων ελληνικών εδαφών από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και που οδήγησε στην απελευθέρωση του έθνους και στην σύσταση του πρώτου Ελληνικού Κράτους, το 1830.

Προπομπός της Επανάσταση υπήρξε ο Ρήγας Βελεστινλής (Φεραίος) ο οποίος με τις επαναστατικές του ιδέες προετοίμασε τον ξεσηκωμό των Ελλήνων. «Εγώ έσπειρα, άλλοι έρχονται να θερίσουν» ήταν τα τελευταία του λόγια πριν την εκτέλεση του από τους Τούρκους, το 1978 στον πύργο Νεμπόισα στο Βελιγράδι.

Τι θα συνέβαινε όμως αν όλα τα πιο πάνω εξελίσσονταν διαφορετικά; Αν τα κείμενα του Ρήγα δεν έφταναν στον προορισμό τους; Αν η Ελληνική Επανάσταση αποτύγχανε; Πως θα ήταν, άραγε, σήμερα η καθημερινή ζωή των Ελλήνων υπό Οθωμανική κυριαρχία; Πως θα αντιδρούσαν οι υπόδουλοι Έλληνες; 

10 Φεβ 2021

Περί ερωτικού δικαίου και άλλων δεινών: ποίηση του Γιώργου Γεωργίου

 

Γεωργίου, Γεώργιος. Περί ερωτικού δικαίου και άλλων δεινών. Αθήνα, Συμπαντικές Διαδρομές, 2020.

Τον Γιώργο Γεωργίου τον γνωρίσαμε ως δημοσιογράφο και ως τον εκδότη της εφημερίδας «Κυπριακό Ποντίκι». Ως συγγραφέας, μας συστήθηκε το 2018 με ένα διήγημά του στην Κυπριακή ανθολογία λογοτεχνίας του φανταστικού, «Στο ποτάμι του Χρόνου ΙΙ» για να ακολουθήσει ένα ακόμα διήγημά του, την επόμενη χρονιά «Στο ποτάμι του Χρόνου ΙΙΙ».

Τις ποιητικές του ευαισθησίες έκρυβε, φαίνεται, πολύ καλά στα συρτάρια του γραφείου αλλά και σε αυτά του μυαλού του.

Η ιδέα για το «Περί ερωτικού δικαίου και άλλων δεινών» ξεκίνησε, όπως μας πληροφορεί ο ίδιος ο συγγραφέας, από τους έρωτες και τα  πειράγματα που ξεκίνησαν στο ημιυπόγειο φοιτητικό καφενεδάκι της Παντείου όταν ο ίδιος ήταν φοιτητής. Οι εμπειρίες και τα συναισθήματα συσσωρευθήκαν με τα χρόνια για να μετεξελίχθηκαν σε στίχους, πολύ αργότερα, την εποχή του κορωνοϊού, στη Λευκωσία.

5 Φεβ 2021

Το ταξίδι του Νίκου Καζαντζάκη στην Κύπρο (1926)

Ο Νίκος Καζαντζάκης (1883-1957) ήταν από τους πιο πολυταξιδεμένους Έλληνες συγγραφείς της γενιάς του.

Συγκεκριμένα, ο Κρητικός συγγραφέας ταξίδεψε σε:

Ελλάδα (Ηράκλειο, Πειραιάς, Νάξος,  Αθήνα, Αίγινα, Άγιον Όρος, Μάνη κ.α.)

Γαλλία (Παρίσι, Αντίμπ, Αλσατία) 1907-1910, 1930, 1931, 1932 1946, 1948, 1953, 1955

Ιταλία (Ρώμη, Φλωρεντία, Ασίζη κ.α.) 1090, 1924, 1952

Ελβετία (Λουγκάνο, Ζυρίχη κ.α.) 1918, 1955

Σοβιετική Ένωση (Καύκασος, Σιβηρία, Κίεβο, Μπέκοβο, Νότια Ρωσία, Μόσχα) 1919, 1925, 1927, 1928

Γερμανία (Βερολίνο, Ντόρνμπουργκ, Φράιμπουργκ) 1921, 1922, 1923, 1924, 1957

Αυστρία (Βιέννη, Σάλτσμπουργκ) 1921, 1922, 1952

Παλαιστίνη 1926

Κύπρο (Αμμόχωστος, Λευκωσία, Λάρνακα, Λεμεσός, Πάφος, Τρόοδος [Κερύνεια]) 1926

Ισπανία (Μαδρίτη, Τολέδο κ.α.) 1926, 1932, 1936, 1950

Αίγυπτος (Κάιρο, Αλεξάνδρεια, Σινά) 1927

Τσεχοσλοβακία (Πράγα, Γκόττεσγκαμπ) 1929, 1931

Ιαπωνία 1935, 1957

Κίνα 1935, 1957

Μεγάλη Βρετανία (Αγγλία, Κέιμπριτζ) 1939, 1946

Ολλανδία (Άμστερνταμ) 1952

Χονγκ Κονγκ 1957

Δανία (Κοπεγχάγη) 1957

1 Φεβ 2021

4ος Παγκόσμιος Λογοτεχνικός Διαγωνισμός 2021 (Σύλλογος Λόγου - Μουσικής - Τέχνης «ΛΙΝΟΣ»)

 

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΟΓΟΥ – ΜΟΥΣΙΚΗΣ – ΤΕΧΝΗΣ «ΛΙΝΟΣ»

Π Ρ Ο Κ Η Ρ Υ Ξ Η

4ου ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ 2021

 

O Σύλλογος Λόγου – Μουσικής – Τέχνης «ΛΙΝΟΣ» προκηρύσσει τον 4οΠαγκόσμιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό Ποίησης, Δοκιμίου, Διηγήματος και Παραμυθιού.  Δικαίωμα συμμετοχής έχουν όσοι γράφουν ποίηση και πεζό λόγο στην ελληνική γλώσσα άνω των 18 ετών, ανεξαρτήτως τόπου διαμονής και εθνικότητας. 

24 Ιαν 2021

Larnaka: The Anthology (πρόσκληση σε συγγραφείς)

 


Giving voice to poems, stories and art from the literary heart of Cyprus.
Larnaca is home to a choir of voices that tell original poems, stories, music and sometimes tall tales. The languages of this multicultural and artistic city are just as varied – Greek, English, Turkish, Armenian, Russian, Arabic, Spanish, Italian – and all shades of human experience.
Now we want to collect and publish an anthology of poems, short stories and images to showcase the many voices of this extraordinary city, Larnaka. We are seeking submissions from writers, story tellers, poets and artists. Each submission should have some connection to Larnaca. Artists can contribute up to three pieces for consideration, to be included in this anthology due to be published in May 2021.

20 Ιαν 2021

Breaking Bad (τηλεοπτική σειρά)

Braking Bad ονομάζεται η δραματική - θρίλερ, αμερικανική, τηλεοπτική σειρά η οποία έπαιξε για πέντε σεζόν μεταξύ 2008-2013.

Πρόκειται για την ιστορία ενός απλού οικογενειάρχη, καθηγητή χημείας, του Γουόλτερ Γουάιτ ο οποίος ζει στο Αλμπουκέρκη του Νέου Μεξικού (ΗΠΑ).

Ο πρωταγωνιστής λόγω ενός σοβαρού προβλήματος υγείας αλλά και των οικονομικών δυσκολιών που αντιμετωπίζει, αποφασίζει να ξεκινήσει την παραγωγή του ναρκωτικού μεθαμφεταμίνης (Crystal Meth). Αυτό, προκειμένου να εξασφαλίσει ένα σημαντικό χρηματικό ποσό για την οικογένειά του, πριν πεθάνει λόγω της ανίατης ασθένειας (καρκίνο πνευμόνων) με την οποία έχει διαγνωστεί.

12 Ιαν 2021

Καζαντζάκης: η κινηματογραφική ταινία του Γιάννη Σμαραγδή

 

Μια ελληνική βιογραφική κινηματογραφική ταινία του 2017 για τη ζωή του μεγάλου Κρητικού συγγραφέα Νίκου Καζαντζάκη. Η σκηνοθεσία και το σενάριο είναι του Γιάννη Σμαραγδή. Τον Καζαντζάκη στην ταινία ενσαρκώνει σε νεαρότερη ηλικία ο Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος και σε γηραιότερη ηλικία ο Στέφανος Ληναίος. Στον ρόλο της Ελένης Καζαντζάκη η Μαρίνα Καλογήρου. Στον ρόλο του Άγγελου Σικελιανού υποδύεται ο Νίκος Καρδώνης.

Η πλοκή της ταινίας ακολουθεί τη ζωή του συγγραφέα από την επαναστατημένη Κρήτη, στα ταξίδια που έκανε σε πολλά μέρη του κόσμου. Ο Νίκος Καζαντζάκης διαβάζοντας στη σύζυγό του Ελένη την αυτοβιογραφική «Αναφορά στον Γκρέκο» που έχει σχεδόν ολοκληρώσει, αναπολεί την πολυτάραχη ζωή του. Μεταξύ άλλων αναφέρεται στον Οδυσσέα, τον Χριστό, τον επιστάτη του Γιώργο Ζορμπά, τον Βούδα και τον Λένιν που επηρέασαν ο καθένας με τον δικό του τρόπο τη φιλοσοφική σκέψη του συγγραφέα.