«Ελευθέριος Βενιζέλος: ο οραματιστής του εφικτού» του Θάνου Μ. Βερέμη

Το βιβλίο «Ελευθέριος Βενιζέλος: ο οραματιστής του εφικτού» του Θάνου Μ. Βερέμη είναι μια συναρπαστική βιογραφία που εστιάζει στην πολιτική πορεία του μεγάλου Κρητικού ηγέτη. 

Ο Βερέμης αφηγείται την πορεία του Βενιζέλου από το 1889, όταν εξελέγη στην Κρητική Γενική Συνέλευση, έως τον θάνατό του το 1936, καλύπτοντας πάνω από 25 χρόνια κυριαρχίας στην ελληνική πολιτική σκηνή. Εξετάζει κρίσιμα γεγονότα όπως η ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, ο Εθνικός Διχασμός, το Κίνημα της Εθνικής Άμυνας, η Συνθήκη των Σεβρών και η Συνθήκη της Λωζάνης.

Ο πρώτος ορισμός του "έθνους"

«Ποιος δίνει πρώτος τον ορισμό του έθνους; Τον δίνει ο Ηρόδοτος, όταν αναφέρει τη

στιχομυθία του Δημάρατου με τον Ξέρξη το 480 π.Χ. Ο Δημάρατος ήταν βασιλιάς της
Σπάρτης, μάλωσε κάποτε με τον Λεωτυχίδη, τον έτερο βασιλιά (στη Σπάρτη υπήρχε ο
θεσμός της διπλής βασιλείας), τον έδιωξαν και πήγε με τους Πέρσες. Ο Ξέρξης λέει
στον Δημάρατο ότι έχει συγκεντρώσει περίπου ένα εκατομμύριο στρατό και θα κάνει
περίπατο στην Ελλάδα. Και ο Δημάρατος απαντά: «Βασιλέα, πρόσεχε, μπορεί αυτοί
να είναι χωρισμένοι σε πόλεις, να σκοτώνονται μεταξύ τους, αλλά μπροστά στον ξένο
θα γίνουν μια γροθιά». Ο Ξέρξης τότε τον ρωτάει για ποιο λόγο θα γίνει αυτό, και
απαντά ο Δημάρατος: «Για το ομόγλωσσο, το ομόθρησκο, το ομόηθες και το όμαιμο».
Ίδια γλώσσα, ίδια θρησκεία, ίδια ήθη, ίδιο αίμα. Σήμερα οι Έλληνες έχουν μια
κληρονομιά με ρήγματα, όμως υπάρχει η συνείδηση του ανήκειν, που τους οδηγεί ως
τους αρχαιοτάτους χρόνους».

(Απόσπασμα από συνέντευξη της Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ, 1926-2026)

Πηγή: https://www.philenews.com/politismos/ellada-politismos/article/1682497/pethane-i-spoudea-vizantinologos-eleni-glikatzi-arveler-se-ilikia-99-eton/

«Τα Τσέχικα οδοιπορικά της Αναγέννησης και η Κύπρος» του Παύλου Φλουρέντζου

 

Το βιβλίο «Τα Τσέχικα οδοιπορικά της Αναγέννησης και η Κύπρος» του Παύλου Φλουρέντζου εκδόθηκε το 1977 στη Λευκωσία και αποτελείται από 57 σελίδες με εικόνες. Πρόκειται για μελέτη που εξετάζει τα ταξιδιωτικά κείμενα τριών Τσέχων περιηγητών της εποχής της Αναγέννησης και τη σχέση τους με την Κύπρο.

Ο Παύλος Φλουρέντζος μετέφρασε και παρουσιάζει οδοιπορικά των Τσέχων ταξιδευτών Jan Hasištejnský (1450–1517) που ταξίδεψε στο νησί το 1493, Oldřich Prefát  (1523-1565) που ταξίδεψε στην Κύπρο το 1546 και του Kryštof Harant που  πέρασε από την Κύπρο το 1598.

Το βιβλίο εστιάζει στις περιγραφές τους για την Κύπρο κατά την περίοδο της  Βενετοκρατίας (οι δύο πρώτοι) και για την περίοδο της Τουρκοκρατίας (ο τρίτος) συμπεριλαμβάνοντας παρατηρήσεις για τη ζωή στις πόλεις και τα χωριά, τα τείχη και τους μηχανισμούς άμυνας του νησιού και άλλες ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες της εποχής.  

Το έργο αναδεικνύει την Κύπρο ως στρατηγικό σταυροδρόμι στην Αναγέννηση μέσα από ξένα μάτια και παραμένει βασική πηγή σε βιβλιοθήκες και ακαδημαϊκές εργασίες για την κυπριακή ιστορία.

 

Ο Παύλος Φλουρέντζος (1947-2023) ήταν Κύπριος αρχαιολόγος και ιστορικός τέχνης, γεννημένος στην Αμμόχωστο. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Καρόλου της Πράγας, αποκτώντας μεταπτυχιακά στη Κλασική Αρχαιολογία και την Ιστορία Τέχνης. Το βιβλίο αυτό υπήρξε ένα από τα πρώτα του έργα, με έμφαση στην ιστορική έρευνα και την κυπριακή βιβλιογραφία.​» του Παύλου Φλουρέντζου εκδόθηκε το 1977 στη Λευκωσία και αποτελείται από 57 σελίδες με εικόνες. 

70 Χρόνια από τον Αγώνα της ΕΟΚΑ: Απόηχοι, αναλύσεις, επανεκτιμήσεις (31 Οκτ - 2 Νοε)

Το Ίδρυμα Απελευθερωτικού Αγώνα ΕΟΚΑ 1955-1959, η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου, το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, το Συμβούλιο Ιστορικής Μνήμης Αγώνα ΕΟΚΑ 1955-1959, οι Σύνδεσμοι Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959, το Ίδρυμα Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄, το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Κύπρου, το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΑΠΘ, το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΕΚΠΑ, το Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών, η Νομική Σχολή Πανεπιστημίου Λευκωσίας, το Κέντρο Μελετών Τάσσος Παπαδόπουλος και η Ένωση Προφορικής Ιστορίας Κύπρου διοργανώνουν επιστημονικό συνέδριο με τίτλο: «70 χρόνια από τον Αγώνα της ΕΟΚΑ: Απόηχοι, αναλύσεις, επανεκτιμήσεις».

Για το ποίημα «Ρε Αλέξης» (Ανδρέας Καπανδρέου)

 

"Ο κύπριος επαναστάτης Ρε Αλέξης", έργο
του εικαστικού καλλιτέχνη Ρήνου Στεφανή

Για το ποίημα «Ρε Αλέξης» που περιλαμβάνεται στην ποιητική Συλλογή «Το τέλος της Χιονάτης»

του Ανδρέα Καπανδρέου

Μελετώντας την ιστορία της ιδιαίτερης μου πατρίδας, ανακάλυψα πληροφορίες για έναν Κύπριο επαναστάτη και για μια επανάσταση για την οποία κανείς, ποτέ, δεν μας είχε διδάξει στο σχολείο.

Αναφέρομαι στην επανάσταση του Ρε Αλέξη, ενός χωρικού με ταπεινή καταγωγή, που κατάφερε να ηγηθεί μιας λαϊκής εξέγερσης και να γίνει για λίγο, βασιλιάς του νησιού (1426-1427).

Οι ιστορικές πηγές, είναι δυστυχώς λιγοστές. Αναφορά στον Ρε Αλέξη κάνει κατά κύριο λόγο ο σημαντικότερος χρονογράφος της μεσαιωνικής Κύπρου, ο Λεόντιος Μαχαιράς που αναφέρει εκτενώς την εξέγερση του Ρε Αλέξη στο έργο του "Χρονικόν".[1] Ο Μαχαιράς, ως σύγχρονος των γεγονότων, προσφέρει μια πολύτιμη πρώτη πηγή πληροφοριών.

Ο Αλμπέρ Καμύ και η ΕΟΚΑ

 

του Ανδρέα Καπανδρέου

[Εισήγηση στο Διήμερο Συνέδριο «Ο Απελευθερωτικός Αγώνας 1955-1959 στη Λογοτεχνία», Λευκωσία 27/5/2025]

Η παρούσα εισήγηση εξετάζει τη στάση και τη δημόσια παρέμβαση του Γάλλου νομπελίστα συγγραφέα Αλμπέρ Καμύ (Albert Camus),  υπέρ του κυπριακού, αντιαποικιακού αγώνα της ΕΟΚΑ, όπως αυτή εκφράστηκε στο άρθρο του «Το Ελληνόπουλο» (L’Enfant Grec), που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό L’Express, στις 6 Δεκεμβρίου 1955, με αφορμή την καταδίκη σε θάνατο του 23άχρονου Μιχάλη Καραολή από τις βρετανικές αρχές.

Ο Αλμπέρ Καμύ, γεννημένος το 1913 στην Αλγερία από φτωχή οικογένεια Γάλλων αποίκων, διαμόρφωσε από νωρίς ευαισθησίες απέναντι στην κοινωνική αδικία και την αποικιοκρατία. Η φιλοσοφική του σκέψη περιστρέφεται γύρω από την παράλογη φύση της ύπαρξης, την ελευθερία και την ηθική ευθύνη. Ως συγγραφέας και διανοούμενος, δεν δίστασε να πάρει δημόσια θέση σε κρίσιμα διεθνή ζητήματα, διατηρώντας πάντοτε μια ανεξάρτητη και συχνά αντιφατική στάση απέναντι στις ιδεολογικές γραμμές της εποχής του.

Το ιστορικό πλαίσιο του άρθρου
Το άρθρο «Το Ελληνόπουλο» γράφτηκε με αφορμή την καταδίκη σε θάνατο του Μιχάλη Καραολή, μέλους της ΕΟΚΑ.[1] Ο Καμύ, σε αντίθεση με τη βρετανική ρητορική που χαρακτήριζε τους Κύπριους αγωνιστές ως «τρομοκράτες», υπερασπίστηκε το δικαίωμα ενός λαού στην αυτοδιάθεση και κατήγγειλε τη βία των αποικιοκρατών ως γενεσιουργό αιτία της αντίστασης.

Η ελευθερία της έκφρασης και το ζήτημα της κρατικής χρηματοδότησης (με αφορμή την απόσυρση του λευκώματος της Κυπριακής αποστολής από την Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής Βενετίας 2025)

 

Η ελευθερία του λόγου δεν υπάρχει για να προστατεύει τις απόψεις που μας αρέσουν, αλλά αυτές που μας ενοχλούν.

Ζούμε σε μια εποχή που η ελευθερία έκφρασης θεωρείται κεκτημένο δικαίωμα. Όμως, συχνά βιώνουμε λογοκρισία, υποκρισία και μηδενική ανεκτικότητα σε ό,τι αποκλίνει από τα πιστεύω μας ή από την «πολιτικώς ορθή άποψη», όπως την αντιλαμβανόμαστε. Αν κάτι μάς προκαλεί δυσφορία ή πολιτική αμηχανία, το χαρακτηρίζουμε «τοξικό». Αν δεν συνάδει με το δικό μας αφήγημα, το διαγράφουμε, το «ακυρώνουμε», το σιωπούμε.

Η κυρά-Κατερίνα, η αρχόντισσα προσφυγοπούλα: ένα αληθινό παραμύθι

 

Το βιβλίο «Η κυρά-Κατερίνα, η αρχόντισσα προσφυγοπούλα: ένα αληθινό παραμύθι» είναι μια μυθιστορηματική βιογραφία με πρωταγωνίστρια μια χήρα γυναίκα την Κατερίνα, μια Μικρασιάτισσα με καταγωγή από τη Σελεύκεια και το Ανεμούρι,  που μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922, βρήκε καταφύγιο στην Κύπρο με τα πέντε ανήλικα παιδιά της, αναζητώντας μια νέα πατρίδα.

Το βιβλίο είναι γραμμένο από τον Γιώργο Προδρόμου Γεωργίου (εγγονό της Κατερίνας)  και εκδόθηκε το 2022 από τον Σύνδεσμο Μικρασιατών Κύπρου.

Οι ρίζες της σύγχρονης Ιαπωνίας: o Jared Diamond για την ιστορία της Ιαπωνίας

 

O διάσημος Αμερικανός γεωγράφος και συγγραφέας Τζάρεντ Ντάιαμοντ (Jared Diamond) στο βιβλίο του «Έθνη σε αναταραχή: πως αντιμετώπισαν την πιο κρίσιμη περίοδο στην ιστορία τους» (Upheaval: Turning Points for Nations in Crisis) αφιερώνει ειδικό κεφάλαιο στη περίπτωση της Ιαπωνίας εστιάζοντας στη μεταμόρφωση της χώρας κατά την αποκατάσταση του Meiji, η οποία ξεκίνησε το 1868. Αυτή η περίοδος χαρακτηρίζεται ως σημαντική καμπή στην ιστορία της Ιαπωνίας, όπου το έθνος αντιμετώπισε εσωτερικές και εξωτερικές κρίσεις και υπέστη μια δραματική μεταμόρφωση από φεουδαρχική κοινωνία σε σύγχρονο βιομηχανικό κράτος.

Η Μαύρη Βίβλος του 1821: Ο Γρηγόριος Ε' και άλλοι πατριάρχες, μέσα από τις αντεπαναστατικές τους εγκυκλίους

Το βιβλίο συγκεντρώνει κάποια από τα επίσημα κείμενα της τότε ηγεσίας της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας τα οποία δείχνουν την αντίθεσή της στον ξεσηκωμό και στο ενδεχόμενο επανάστασης των Ελλήνων.

Η προσπάθεια εφησυχασμού των σκλάβων Ελλήνων και η προτροπή τους να παραμείνουν υπό του Σουλτάνου, με το επιχείρημα ότι αυτό ήταν το θέλημα του θεού και ότι αυτό επιτάσσει το χριστιανικό τους καθήκον, ευτυχώς δεν έπεισε το πλήθος αγωνιστών (αναμεσά τους και αρκετοί κληρικοί) που ξεκίνησαν, τελικά την επανάσταση.

Το βιβλίο περιλαμβάνει και πρόλογο του ιστορικού Θάνου Βερέμη που αναλύει συνοπτικά τη σύγκρουση της πνευματικής και κοσμικής εξουσίας και τον ρόλο της Εκκλησίας στην Τουρκοκρατία.

Τα 4 ιστορικά δημοψηφίσματα για την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα

 

Τα δημοψηφίσματα ήταν οι δυναμικότερες ειρηνικές εκφράσεις του πόθου των Ελλήνων της Κύπρου για ένωση με την Ελλάδα.

Στο βιβλίο με τίτλο «Τα ενωτικά δημοψηφίσματα στην Κύπρο» (Ηλίας Επιφανίου 2022), παρουσιάζονται τα τέσσερα ενωτικά δημοψηφίσματα, εκ των οποίων τα τρία πρώτα είναι άγνωστα στο ευρύ κοινό.

Την επιμέλεια του τόμου είχαν οι Γιώργος Γεωργής, Χρίστος Κ. Κυριακίδης και Χαράλαμπος Γ. Χαραλάμους, ενώ τα κείμενα υπογράφουν 16 συνολικά ιστορικοί.

Το 1864 τα Επτάνησα που ήταν μέχρι τότε προτεκτοράτο της Αγγλίας,  ενσωματώθηκαν στο Ελληνικό Κράτος. Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, το 1878, η Κύπρος πέρασε στα χέρια της Αγγλίας επιτρέποντας στους Κύπριους να κάνουν συνειρμούς που συνέδεαν και την δική τους τύχη με αυτή των Επτανήσων.

Κύπρος: προσπάθειες εποικισμού του νησιού μετά την πρώτη οθωμανική κατάκτηση (1570-1571) του Παρασκευά Σαμάρα

 

Ο ιστορικός συγγραφέας Παρασκευάς Σαμάρας παρουσίασε στο πλαίσιο του 45ου Ετήσιου Συνεδρίου της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων, εισήγηση με θέμα «Κύπρος: προσπάθειες εποικισμού του νησιού μετά την πρώτη οθωμανική κατάκτηση (1570-1571).  

Η εισήγηση περιλήφθηκε στο δίτομο συλλογικό βιβλίο με τίτλο «Κύπρος: ιστορία και πολιτισμός» (Κοράλλι, 2022), ενώ  κυκλοφόρησε και αυτόνομα ως ανάτυπο.

Το κείμενο του Κύπριου ιστορικού ξεκινά από την άφιξη των πρώτων Οθωμανών εισβολέων του Λαλά Μουσταφά στο νησί το 1570. Παρουσιάζει τις (ανεπιτυχείς) προσπάθειες των Οθωμανών για εποικισμό του νησιού με φιρμάνια αλλά και με άλλους τρόπους, μέσα από πηγές Ελλήνων και Τούρκων ιστορικών.

Η άγνωστη ζωή του Γεώργιου Βιζυηνού στη Λευκωσία (1868-1972)

 

Ο Γεώργιος Βιζυηνός (λογοτεχνικό όνομα του συγγραφέα Γεώργιου Μιχαήλ Σύρμα) γεννήθηκε το 1849 στην πόλη Βιζύη της Ανατολικής Θράκης (σημερινή Τουρκία).

Σε ηλικία 5 χρονών έμεινε ορφανός από πατέρα και όταν έγινε 10 ετών  οι παππούδες του τον έστειλαν στην Κωνσταντινούπολη σε ένα θείο του για να μάθει την τέχνη της ραπτικής.
Σύντομα όμως απεβίωσε και ο θείος του και ο νεαρός Γεώργιος επέστρεψε στο σχολείο υπό την προστασία του Κύπριου έμπορα  Γιάγκου Γεωργιάδη. Ο Γεωργιάδης πρέπει να τον έφερε σε επαφή με τον αρχιεπίσκοπο Κύπρου Σωφρόνιο Β΄.

Ελένη: το μυθιστόρημα του Νικόλα Γκατζογιάννη, η κινηματογραφική ταινία και οι αντιδράσεις

 

«Ελένη» (Eleni) είναι ο τίτλος του ιστορικού - αυτοβιογραφικού μυθιστορήματος του Ελληνοαμερικανού συγγραφέα και δημοσιογράφου Νικόλα Γκατζογιάννη (Nicholas Gage, 1939- ).

Στο μυθιστόρημα που γράφτηκε το 1983 στην Αμερική, ο συγγραφέας περιγράφει τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες, εν μέσω εμφύλιου πολέμου, η μητέρα το Ελένη εκτελέστηκε από τους κουμουνιστές.

Το βιβλίο μεταφράστηκε σε 20 γλώσσες και έγινε παγκόσμια επιτυχία. Στα ελληνικά το μετέφρασε ο Αλέξανδρος Κοτζιάς.

Οι Χρησμοί του Αγαθάγγελου και το ξανθό γένος: μύθοι και πραγματικότητες

 

Οι Χρησμοί του Αγαθάγγελου και το ξανθό γένος: μύθοι και πραγματικότητες

Ανδρέας Καπανδρέου

Το 1751, ο αρχιμανδρίτης Θεόκλητος Πολυειδής, παρουσίασε ένα χειρόγραφο ημερομηνίας του 1279, με χρησμούς του μοναχού Ιερώνυμου Αγαθάγγελου. Στο προφητικό αυτό κείμενο ο Αγαθάγγελος, προέβλεπε την πτώση της Κωνσταντινούπολης και την υποδούλωση των Ελλήνων, αλλά και την απελευθέρωσή τους με τη βοήθεια του «ξανθού γένους».

Η προφητεία αυτή διαδόθηκε δια μέσου των αιώνων και έφτασε μέχρι τις μέρες μας. Στην παρούσα εισήγηση εξετάζεται το ιστορικό πλαίσιο μέσα από το οποίο εμφανίστηκαν και διαδόθηκαν οι χρησμοί του Αγαθάγγελου, καθώς και η αυθεντικότητα του κειμένου.

Εξετάζονται επίσης, ο ρόλος που οι χρησμοί διαδραμάτισαν στη διατήρηση του φρονήματος των υπόδουλων Ελλήνων και πως οι προφητείες επηρέασαν την Ελληνική Επανάσταση του 1821.

Πτυχές και διαθλάσεις του Κυπριακού 1821 του Πέτρου Παπαπολυβίου

Ο Πέτρος Παπαπολυβίου στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του «Πτυχές και διαθλάσεις του Κυπριακού 1821: πρόσωπα, σχέδια και σκιές» (Εκδόσεις Ρίζες, 2022), παρουσιάζει τον αντίχτυπο που είχε η  Ελληνική Επανάσταση του 1821 στην Κύπρο.

Μέσα από το βιβλίο σταχυολογούνται και παρουσιάζονται μερικές άγνωστες μέχρι τώρα ιστορίες Κυπρίων αλλά και γεγονότων που αφορούν την προεπαναστατική περίοδο, την ίδια την Επανάσταση, αλλά και τις επιρροές που αυτή είχε στη μεταγενέστερη ζωή της Κύπρου.

Όταν ο Ιωάννης Καποδίστριας συμπεριλάμβανε και την Κύπρο στα σύνορα του πρώτου Ελληνικού Κράτους

Πριν ακόμα την απελευθέρωση της Ελλάδας και την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους (Οκτώβριο του 1927), και ενώ η επανάσταση μαινόταν και τα όρια της χώρας ήταν ακόμα ρευστά, ο μετέπειτα πρώτος κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας κλήθηκε να απαντήσει γραπτώς στην πιο κάτω ερώτηση που του έθεσε ο Βρετανός πολιτικός Robert Wilmot-Horton:

- Ποια όρια η Ελλάς επέβαλεν εις την γεωγραφικήν έκτασιν της; [Ο Βρετανός πολιτικός ζητούσε να μάθει ποια ήταν τα γεωγραφικά όρια που οι Έλληνες έθεταν ως σύνορα της Ελλάδας;]

Ο Ιωάννης Καποδίστριας του απάντησε ως εξής:

- "Τα όρια της Ελλάδας, από τεσσάρων μεν αιώνων διεγράφησαν από δικαιώματα, τα οποία ούτε ο χρόνος, ούτε οι μεγάλες συμφορές κατόρθωσαν να διαγράψουν, διεγράφησαν δε από το 1821 με το αίμα που χύθηκε στις σφαγές των Κυδωνιών [Αϊβαλί], της Κύπρου, της Χίου, της Κρήτης, των Ψαρών, του Μεσολογγίου και στις πολυάριθμες ναυμαχίες και μάχες, στις οποίες δοξάστηκε το γενναίο τούτο έθνος" 

Ώρες φυγής: δραματικό ιστόρημα του Μιχάλη Γεωργιάδη

 

Το βιβλίο του Μιχάλη Γεωργιάδη «Ώρες φυγής: δραματικό ιστόρημα» έχει ως κεντρικό θέμα την κωμόπολη Μόρφου, απ’ όπου κατάγεται.

Στο βιβλίο περιλαμβάνονται φωτογραφίες από την παιδική και εφηβική του ηλικία του συγγραφέα στη Μόρφου αλλά και από επισκέψεις που έκανε αργότερα στην τουρκοκρατούμενη πλέον κωμόπολη.

Οι φωτογραφίες συνοδεύονται από επεξηγηματικές λεζάντες και κείμενα. Στο βιβλίο που ξεχειλίζει από πόνο και νοσταλγία για την χαμένη πατρώα γη, ο συγγραφέας μας χαρίζει κάποια πεζά και κάποια ποιήματά του.

Την αθωότητα των όμορφων παιδικών χρόνων διαδέχεται το σοκ της τουρκικής εισβολής και του εκτοπισμού. Κάτω από μια φωτογραφία του δεκαοχτάχρονου Μιχάλη Γεωργιάδη γράφει:

«Σεπτέμβριος 1974, Ευρύχου, μας ονομάζουν πρόσφυγες, μόνο ακουστά ήξερα αυτή τη λέξη».

Την πίκρα, τη νοσταλγία και τις αναμνήσεις εικοσιεννέα χρόνων στην προσφυγιά διαδέχτηκαν ένα άλλο μεγάλο σοκ! Τα οδοφράγματα άνοιξαν ξαφνικά μια μέρα του Απριλίου του 2003! Οι πρόσφυγες μπορούσαν πλέον να επιστρέψουν, ως επισκέπτες όμως, στα τουρκοκρατούμενα χωριά και τις πόλεις τους! Το δίλλημα μεγάλο, μα η επιθυμία να ξαναδούν τους τόπους τους, ακόμα μεγαλύτερη.

Οι δρόμοι, τα σπίτια, οι γειτονιές, τα ντουβάρια, όλα εκεί. Εκεί όμως βρίσκονται και οι τούρκοι έποικοι. Οι τουρκοκύπριοι που κατοικούν πλέον μέσα στα σπίτια των προσφύγων.

"Σήκω, Ευαγόρα, να μας πεις ελληνική ιστορία": πως ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης δίδαξε ελληνική ιστορία (ένα ποίημα του Φώτη Βαρέλη για τον νεαρό ήρωα της ΕΟΚΑ)

Ένα από τα πιο παραστατικά και συγκινητικά ποιήματα για τη θυσία του Ευαγόρα Παλληκαρίδη γράφτηκε από τον Ρόδιο ποιητή Φώτης Βαρέλης*.

Συγκλονισμένος από τον θάνατο του νεαρού μαθητή ήρωα της ΕΟΚΑ, ο οποίος αγωνίστηκε σε ηλικία 18 ετών από τους Βρετανούς, επειδή αγωνιζόταν για την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, έγραψε το ποίημα «Του Βαγορή».

Ο Γερμανός κλασικιστής Theodor Mommsen (βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, 1902)

 

Ο Τέοντορ Μόμσεν (Theodor Mommsen, 1817-1903) ήταν Γερμανός κλασικιστής, νομικός και ιστορικός. Υπήρξε επίσης επιφανής πολιτικός, μέλος του πρωσικού και του γερμανικού κοινοβουλίου. Ο Mόμσεν δημοσίευσε εκατοντάδες εργασίες (βιβλιογραφικοί κατάλογοι του 1905 αναφέρουν πάνω από 1.000) και θέσπισε αποτελεσματικά ένα νέο πλαίσιο για τη συστηματική μελέτη της ρωμαϊκής ιστορίας. Αν και ατελής, η «ιστορία της Ρώμης» έχει θεωρηθεί η κύρια εργασία του.

Οι εργασίες του για το ρωμαϊκό δίκαιο και για το νόμο των υποχρεώσεων άσκησαν σημαντική επίδραση στο γερμανικό αστικό κώδικα (BGB). Ανακάλυψε τον Jordanes Getica, του οποίου τα έργα είχαν χαθεί.

Του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1902 ως  «ο μεγαλύτερος εν ζωή δάσκαλος της τέχνης της ιστορικής γραφής, με ιδιαίτερη αναφορά στο μνημειώδες έργο του, A History of Rome» ["the greatest living master of the art of historical writing, with special reference to his monumental work, A History of Rome"]