Μια προειδοποίηση για τους περίεργους και άλλες ιστορίες φαντασμάτων του M.R. James

 

Το «Μια προειδοποίηση για τους περίεργους και άλλες ιστορίες φαντασμάτων» (A Warning to the Curious and Other Ghost Stories, 1925) είναι η τέταρτη και τελευταία προσωπική συλλογή διηγημάτων τρόμου του κορυφαίου Άγγλου μελετητή και συγγραφέα Μόνταγκιου Ρόουντς Τζέιμς (M.R. James). Ο Τζέιμς θεωρείται ο «πατέρας» της σύγχρονης βρετανικής ιστορίας φαντασμάτων, καθώς αντικατέστησε τα κλασικά γοτθικά κλισέ (κάστρα, αλυσίδες) με ρεαλιστικά επαρχιακά σκηνικά και ακαδημαϊκούς πρωταγωνιστές που έρχονται αντιμέτωποι με τις συνέπειες της νοσηρής τους περιέργειας.

Το βιβλίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο περιλαμβάνοντας δέκα ατμοσφαιρικές ιστορίες «αρχαιοδιφικού τρόμου»:

Η χαλκογραφία

Νούμερο 13

Κόμης Μάγκνους

Ω σφύρα και θα ‘ρθω παλληκάρι μου

Το πέρασμα των ρούνων

Τα στασίδια του καθεδρικού Μπάτσεστερ

Ένα επεισόδιο καθεδρικής ιστορίας

Το στοιχειωμένο κουκλόσπιτο

Μια προειδοποίηση για τους περίεργους

Αρουραίοι

Από την περιγραφή του βιβλίου

Από την Ανατολική Αγγλία μέχρι τη Σκανδιναβία, μέσα από εκκλησιαστικές ίντριγκες και ακαδημαϊκές αντιπαραθέσεις, σε θερινές διακοπές, σε εκκλησίες, ξενοδοχεία και σπίτια, οι πρωταγωνιστές βρίσκονται αντιμέτωποι με την περιέργειά τους. Αρνούμενοι τη μαγική διάσταση του κόσμου και τις προλήψεις που τον διέπουν, καταλήγουν έρμαια του παρελθόντος που επιμένει μέσα από το υλικό του αποτύπωμα. Το βιβλίο αυτό, μια σημαντική συμβολή στη λογοτεχνία του αλλόκοτου, αποτελεί την πρώτη παρουσίαση του συνολικού του έργου στα ελληνικά, συνιστώντας αποθησαύρισμα των καλύτερων διηγημάτων του εισηγητή των ιστοριών φαντασμάτων με αρχαιοδιφικό περιεχόμενο και πρωτοπόρου του λαογραφικού τρόμου, M.Ρ. Τζέιμς. (Από την εισαγωγή του Δημήτρη Λογοθέτη) Ο Τζέιμς αξιοποιεί τη δύναμη της υποβολής για να μετακινηθεί από έναν αναγνωρίσιμο κόσμο σε έναν κόσμο απροσδιόριστα παράξενο και αξέχαστα τρομακτικό.

 

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Μόνταγκιου Ρόουντς Τζέιμς (M. R. James, 1862–1936) ήταν Άγγλος μεσαιωνολόγος, ακαδημαϊκός και συγγραφέας ιστοριών φαντασμάτων. Σπούδασε στο Eton και στο King’s College του Cambridge, όπου αργότερα έγινε καθηγητής και διετέλεσε κοσμήτορας. Υπήρξε επίσης διευθυντής του Fitzwilliam Museum και κοσμήτορας Provost του Eton Collage.

Παρότι ήταν ιδιαίτερα σημαντικός μελετητής μεσαιωνικών χειρογράφων, θρησκευτικών κειμένων και αρχαιοτήτων, σήμερα είναι κυρίως γνωστός για τις ιστορίες τρόμου του.

Οι ιστορίες του ξεχωρίζουν επειδή ο τρόμος δεν παρουσιάζεται συνήθως με θεαματικό τρόπο. Ο James τοποθετεί συχνά έναν μορφωμένο, συνηθισμένο άνθρωπο —έναν καθηγητή, συλλέκτη ή αρχαιολόγο— σε ένα απολύτως καθημερινό περιβάλλον και τον φέρνει αντιμέτωπο με κάτι αρχαίο, ανεξήγητο και υπερφυσικό. Έτσι δημιούργησε ουσιαστικά την παράδοση της «antiquarian ghost story», δηλαδή της ιστορίας φαντασμάτων που συνδέεται με αρχαιότητες, παλιά βιβλία, χειρόγραφα και ξεχασμένους θρύλους.

Πολλές από τις ιστορίες του γράφτηκαν αρχικά για να διαβάζονται δυνατά σε φίλους τα Χριστούγεννα, γεγονός που εξηγεί τον ιδιαίτερο αφηγηματικό και προφορικό τους χαρακτήρα.

Ανάμεσα στα πιο γνωστά έργα του είναι οι συλλογές Ghost Stories of an Antiquary (1904), More Ghost Stories of an Antiquary (1911), A Thin Ghost and Others (1919) και A Warning to the Curious and Other Ghost Stories (1925).

O M. R. James ήταν ένας κορυφαίος μελετητής του Μεσαίωνα που μετέφερε την αγάπη του για τα παλιά βιβλία, τις αρχαιότητες και τους ξεχασμένους θρύλους στη λογοτεχνία τρόμου. Γι’ αυτό και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς ιστοριών φαντασμάτων στην αγγλική λογοτεχνία.