Αποχαιρετισμός στον Βάσο Φτωχόπουλο (1950 – 2026)

Η Λευκωσία, η Κύπρος ολόκληρη, αλλά κυρίως εκείνη η ανυπότακτη, πνευματική γενιά που ζύμωσε τις ιδέες της στα στενά της πρωτεύουσας τις δεκαετίες του ’80 και του ’90, αποχαιρετά σήμερα μια από τις πιο εμβληματικές, πολυσχιδείς και ασυμβίβαστες μορφές της. Ο Βάσος Φτωχόπουλος, ο συγγραφέας, ο σκηνοθέτης, ο εκδότης και ο αιώνιος «καπετάνιος» του «Αιγαίου», πέρασε στην αιωνιότητα σε ηλικία 76 ετών.

Γεννημένος το 1950 στην κατεχόμενη σήμερα Αιγιαλούσα της Καρπασίας, ο Βάσος κουβαλούσε πάντα μέσα του την πληγή της προσφυγιάς, τον καίριο καημό για την ελευθερία και μια βαθιά, αδιαπραγμάτευτη αγάπη για την ελληνική ταυτότητα της Κύπρου. Από τη Γιαλούσα στο Λονδίνο, και από τη φοιτητική Θεσσαλονίκη πίσω στα πάτρια εδάφη, η διαδρομή του υπήρξε μια συνεχής, ρομαντική και ορμητική πνευματική αντίσταση.

Αν ορίζεται κάπου η πολιτιστική και πολιτική ώσμωση της Λευκωσίας των περασμένων δεκαετιών, αυτή βρισκόταν αναμφίβολα γύρω από το δικό του όνομα. Μέσα από τις ιστορικές εκδόσεις «Αιγαίον», έδωσε βήμα, φωνή και υπόσταση σε εκατοντάδες δημιουργούς, απενοχοποιώντας λέξεις, έννοιες και ιδέες με μια εκδοτική γενναιοδωρία που σπάνια συναντάται. Η περίφημη ταβέρνα «Αιγαίον» στη Λευκωσία δεν ήταν απλώς ένα μαγαζί· ήταν το απόλυτο καταφύγιο και το πνευματικό κέντρο μιας εποχής. Εκεί όπου οι πολιτικοί, οι λογοτέχνες, οι καλλιτέχνες, αλλά και οι άνθρωποι του κοινωνικού περιθωρίου, οι «διαφορετικοί» και οι κυνηγημένοι, έβρισκαν μια ανοιχτή αγκαλιά, ένα ποτήρι κρασί και μια θέση ισότητας. Ο Βάσος άνοιγε την πόρτα σε όλους, πολύ πριν αυτό γίνει «της μόδας», αποδεικνύοντας έμπρακτα τι σημαίνει βαθιά ανθρώπινος και ελεύθερος προοδευτισμός.

Ο ίδιος αυτόπροσδιοριζόταν ως «ανένταχτος αριστερός και «αθεράπευτα ενωτικός».

Η γραφίδα του, ανυπότακτη και αιχμηρή, δεν χαρίστηκε σε κανέναν. Σατίριζε, χλεύαζε την εξουσία, καυτηρίαζε τα κακώς κείμενα, αλλά πάντα με εκείνο το πηγαίο, ζεστό γέλιο και την αγνή αγωνία για το μέλλον του τόπου. Από την εφημερίδα «Ένωσις» μέχρι τα θεατρικά του έργα και τις δημόσιες παρεμβάσεις του για το Κυπριακό, παρέμεινε μέχρι το τέλος ένας ρομαντικός μαχητής.

Με τον θάνατο του Βάσου χάσαμε έναν άνθρωπο που δεν «μαζευόταν με τίποτα», έναν αυθεντικό επαναστάτη των γραμμάτων.

Βάσο, το ταξίδι σου από τη Γιαλούσα της Καρπασίας ολοκληρώθηκε, αλλά το αποτύπωμά σου στους δρόμους της Λευκωσίας και στις σελίδες της κυπριακής ιστορίας θα παραμείνει ανεξίτηλο.

Καλό σου ταξίδι, καπετάνιε.

Θα σε θυμόμαστε μέχρι να γινεί το γαίμα μας αυλάτζιν!