Τεχνητή Νοημοσύνη και Φιλαναγνωσία: μια βιβλιοθηκονομική προσέγγιση

 

Του Ανδρέα Καπανδρέου *

Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) έχει εισέλθει δυναμικά στο πεδίο της γραφής, της ανάγνωσης, αλλά και της οργάνωσης της γνώσης, μετασχηματίζοντας τόσο τις πρακτικές παραγωγής περιεχομένου όσο και τους μηχανισμούς πρόσβασης σε αυτό. Στο πλαίσιο αυτό, η φιλαναγνωσία δεν συνιστά πλέον μόνο σχέση του αναγνώστη με το έντυπο ή ψηφιακό βιβλίο, αλλά ένα ευρύτερο οικοσύστημα αλληλεπίδρασης, με κείμενα που παράγονται, επιμελούνται και προτείνονται ολοένα και περισσότερο μέσω αλγοριθμικών συστημάτων. Για τις βιβλιοθήκες, η εξέλιξη αυτή θέτει νέες απαιτήσεις, αλλά και σημαντικές δυνατότητες ανασχεδιασμού του ρόλου τους ως θεσμών πρόσβασης, παιδείας και κριτικής μεσολάβησης.

Η ελληνική ιστορία και η επιστημονική φαντασία ως πηγές έμπνευσης: η περίπτωση του μυθιστορήματος «Ο μυστικός σύντροφος του Ρήγα»

 

Ανδρέας Καπανδρέου

 

Από την έμπνευση στη δημιουργία

Η δημιουργική γραφή είναι μια γέφυρα ανάμεσα στο άυλο και το απτό, ανάμεσα σε μια σπίθα ιδέας και ένα ολοκληρωμένο έργο που αγγίζει τον αναγνώστη. Κάθε συγγραφέας, είτε πρόκειται για μυθιστοριογράφο, ποιητή ή θεατρικό συγγραφέα, ξεκινά από ένα σημείο εσωτερικής αφύπνισης —μια εικόνα, ένα συναίσθημα, μια φράση ή ακόμη και μια στιγμή σιωπής που γεννά τη δημιουργική του ανάγκη για έκφραση.

Η ερώτηση  «από πού αντλείς την έμπνευσή σου;» είναι, ίσως, η πιο συχνή ερώτηση που συναντά κάποιος σε συνεντεύξεις που απευθύνονται σε συγγράφεις.

Εκδήλωση "Δημιουργική Γραφή, Ταλέντο, Έμπνευση, Πειθαρχία: Συζήτηση με Κύπριους Συγγραφείς"

To "Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας (Μεταπτυχιακό Τμήμα Δημιουργικής Γραφής)", η "Λέσχη Δημιουργικής Γραφής & Ανάγνωσης Λευκωσίας" και η "Δημοτική Βιβλιοθήκη Στροβόλου" συνδιοργανώνουν εκδήλωση με τίτλο:

Δημιουργική Γραφή, Ταλέντο, Έμπνευση, Πειθαρχία:

Συζήτηση με Κύπριους Συγγραφείς

Ημερομηνία: 

Τρίτη 20 Νοέμβριου (19:00-21:00)

Τόπος διεξαγωγής: 

Δημοτική Βιβλιοθήκη Στροβόλου 
(κτήριο παλαιόυ Δημαρχείου Στροβόλου - Αρχιεπισκόπου Κυπριανού 34, Στρόβολος, Λευκωσία). Τηλέφωνο: 22311534

Απόψεις και συμβουλές του Τσέχωφ για τη γραφή (και όχι μόνο)

Η τέχνη της γραφής: συμβουλές σε ένα νέο συγγραφέα / Αντόνν Τσέχοφ; Ανθολ. Πιέρο Μπουνέλλο; μετ. Βασίλης Ντινόπουλος. Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη, 2007. [Τίτλος πρωτοτύπου: Senza trama e senza finale. 99 consigli di scrittura].

Σε αυτό το βιβλίο ταξινομούνται συμβουλές και απόψεις για την συγγραφή, οι οποίες γράφτηκαν σε επιστολές του Αντόν Πάβλοβιτς Τσέχωφ [Anton Pavlovich Chekhov (1860-1904)]  

Μερικά επιλεγμένα αποσπάσματα από το βιβλίο:

“Έχω ακόμα παρατηρήσει ένα φυσικό νόμο: Όσο πιο χαρούμενη είναι η ζωή μου, τόσο πιο σκοτεινά είναι τα διηγήματά μου”.

“Δεν αξίζει να γράφω για χάρη της ρωσικής κριτικής, όπως δεν αξίζει να δώσεις να μυρίσει λουλούδια κάποιος που έχει συνάχι”.

Περί συγγραφής, του Stephen King – Ο Βασιλιάς του τρόμου μιλά για τη συγγραφή!

Έχω διαβάσει διάφορα βιβλία για δημιουργική γραφή. Κάποια ήταν χρήσιμα και ενδιαφέροντα ενώ μερικά άλλα όχι.

Το «Περί συγγραφής: το χρονικό μιας τέχνης» του Στίβεν Κίνγκ [Stephen King], (εκδόσεις Bell, 2006), είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον (τουλάχιστον για μένα που εκτιμώ ιδιαιτέρως τον συγγραφέα). Το πρώτο μέρος αποτελείται από ενδιαφέρουσες βιογραφικές πληροφορίες. Διαβάζοντάς το γνωρίζεις καλύτερα τον King και καταλαβαίνεις πως σκεφτόταν όταν έγγραφε συγκεκριμένα έργα του.

Ο Stephen King δίνει συμβουλές στους επίδοξους (και όχι μόνο) συγγραφείς μέσα από δικά του πραγματικά βιώματα.

Οι συμβουλές και οι απόψεις του για το θέμα είναι ξεκάθαρες και πολύ βοηθητικές. Μερικές από αυτές που μου έκαναν περισσότερο εντύπωση είναι οι ακόλουθες:

• Υπάρχουν 4 είδη συγγραφέων: 1. Οι Κακοί, 2. Οι Επαρκείς, 3. Οι Αληθινά Καλοί και 4. Οι Μεγαλοφυΐες / Σπουδαίοι (π.χ.William Shakespeare και Ernest Hemingway). Οι μεγαλοφυείς / Σπουδαίοι συγγραφείς, είχαν την τύχη να γεννηθούν την κατάλληλη στιγμή στον κατάλληλο χώρο γράφοντας συγκεκριμένα πράγματα που άρεσαν στο κοινό. Είναι κάτι σαν τα μοντέλα που είχαν την τύχη να γεννηθούν με τα σωστά  χαρακτηριστικά (ζυγωματικά, μέγεθος στήθους κλπ) που επιβάλλει η μόδα της συγκεκριμένης εποχής.
• Αν είσαι κακός συγγραφέας, κανείς δεν μπορεί να σε βοηθήσει να γίνεις επαρκής (είναι αδύνατο)! Αν είσαι καλός συγγραφέας δεν μπορείς με τίποτα να γίνεις  σπουδαίος (είναι αδύνατο). Μπορείς όμως, αν είσαι επαρκής – με πολλή προσπάθεια να γίνεις καλός!

• Αν ισχυρίζεστε ότι δεν έχετε χρόνο για να διαβάσετε βιβλία, τότε δεν έχετε τον χρόνο ούτε και τα εργαλεία για να γράψετε! Τόσο απλά…

Η τέχνη της γραφής: 10 κορυφαίοι συγγραφείς αποκαλύπτουν τα μυστικά της τέχνης τους στο Paris Review

Στο βιβλίο αυτό, παρουσιάζονται οι συνεντεύξεις 10 παγκοσμίου κλάσης συγγραφέων οι οποίοι μιλούν για τη γραφή, την έμπνευσή, τις επιρροές τους, τον τρόπο που διαχειρίστηκαν την επιτυχία κτλ.

Η συνεντεύξεις δόθηκαν σε συντάκτες του περιοδικού Paris Review και φανερώνουν τον τρόπο σκέψης και δράσης των συγκεκριμένων συγγραφέων.

Από το βιβλίο παρελαύνουν οι συνεντεύξεις των: 1.Τ. Σ. Έλιοτ, 2. Τρούμαν Καπότε, 3. Έρνεστ Χέμινγουεϊ, 4. Σολ Μπέλοου, 5. Χόρχε Λουίς Μπόρχες, 6. Γκρέιαμ Γκριν, 7. Ουίλιαμ Φόκνερ, 8. Ισαάκ Μπάσεβις Σίνγκερ, 9. Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες και 10. Χάρολντ Μπλουμ.

«Η τέχνη της γραφής» συστήνεται ανεπιφύλακτα σε όλους τους επίδοξους συγγραφείς, καθώς και στους θαυμαστές των πιο πάνω.

*Η ελληνική έκδοση είναι του οίκου Τόπος (2010) σε μετάφραση της Μαρίνας Τουγλαρίδου.