Άνευροι υπήκοοι: στίχοι στη μνήμη του Γρηγόρη Αυξεντίου

 

ΑΝΕΥΡΟΙ ΥΠΗΚΟΟΙ

Τις Κυριακές τα πρωινά, αλλόκοτα ξυπνάω 

καμένη σάρκα οσμίζομαι 

κι από τη ζέστη σκάω. 

Ύπνος βαθύς ενοχικός κι Αυτός σαν εφιάλτης 

μπροστά μου εμφανίζεται 

ατρόμητος  αντάρτης. 

Κάποιοι τον είπαν αετό και άγγελο Κυρίου 

μα είν’ ο αξιωματικός 

Γρηγόρης Αυξεντίου. 

 

«Άθλιε!» μου ‘πε, «πώς μπορείς, ήσυχα να κοιμάσαι;

Εμένα πώς με ξέχασες; 

Τίποτα δεν θυμάσαι;» 

 

Εγώ δεν ξέρω τι να πω και τι να απαντήσω 

τη μίζερή μου τη ζωή πως να τη συνεχίσω. 

Αυτός ένδοξο θάνατο σε πάνθεο ηρώων 

κι εγώ να ζω σ’ ένα νησί άνευρων υπηκόων.

Ανδρέας Καπανδρέου

Ποίημα της μητέρας του Γρηγόρη Αυξεντίου στην εφημερίδα «Το Βήμα» των Αθηνών (18 Απρ. 1957)

Απόκομμα της εφημερίδος «Το Βήμα», 18 Απρ. 1957, λίγες μόνο μέρες μετά τον ηρωικό θάνατο του Γρηγόρη Αυξεντίου

Στις 3 Μαρτίου 1957 ο υπαρχηγός της ΕΟΚΑ Γρηγόρης Αυξεντίου έπεσε νεκρός μετά από πολύωρη μάχη με Βρετανούς στρατιώτες. Ο Αυξεντίου αγωνιζόταν για την απελευθέρωση της Κύπρου και την ένωσή της με την Ελλάδα.

Η αθηναϊκή εφημερίδα «Το Βήμα» δημοσίευσε στις 18 Απριλίου 1957 ποίημα το οποίο φέρεται να έχει γράψει η Αντωνού Αυξεντίου, μητέρα του Γρηγόρη Αυξεντίου, αφιερωμένο στον νεκρό για το γιό της.

Στη διπλανή στήλη η ανταπόκριση από τη Λευκωσία πληροφορεί για την καταδίκη δύο άλλων Κυπρίων, του εικοσάχρονου Γ. Σφουγαρά για τοποθέτηση βόμβας και την επιβολή της ποινής της δεκαετούς φυλάκισης καθώς και του δεκαοκτάχρονου Λάμπρου Θεοφάνους ο οποίος καταδικάστηκε σε 18 μήνες φυλάκιση με την κατηγορία ότι «είχε κατασκευάσει κρύπτας δια τους πατριώτας».

Διαβάστε επίσης:

Οσμή καμένης σάρκας [ποίημα αφιερωμένο στον Γρηγόρη Αυξεντίου]

και

Ο «Αποχαιρετισμός» του Γιάννη Ρίτσου στον Γρηγόρη Αυξεντίου

Οσμή καμένης σάρκας [ποίημα για τον Γρηγόρη Αυξεντίου]

ΟΣΜΗ ΚΑΜΕΝΗΣ ΣΑΡΚΑΣ

Με επισκέπτεται συχνά στον ύπνο μου.

Με ξυπνά αποπνικτική οσμή καμένης σάρκας.

Αυτός απορεί:

«Μα, καλά, πώς μπορείς να κοιμάσαι;»

Δεν απαντώ.

Δεν έχω τι να πω.

Οι τύψεις με τυραννούν και μου επιβάλουν εξιλεωτική αγρυπνία. 

Το πρωί συνεχίζω τη μίζερη ζωή μου

και ο Αυξεντίου[i]  τον ένδοξό του θάνατό…

Όχι, δεν είμαι ζωγράφος (η αποκατάσταση μιας παρεξήγησης)

Με έκπληξη πληροφορήθηκα από γνωστούς μου ότι η εφημερίδα “Κερυνιώτικη Ηχώ”, δημοσίευσε κάτω από τη στήλη “Φωτογραφία του Μήνα” μια ζωγραφιά την οποία αποδίδει σε μένα! Η φωτογραφία είναι από ζωγραφιά του Γιάννη Γίγα που απεικονίζει του Γρηγόρη Αυξεντίου να κρατά μια ελληνική σημαία και συνοδεύεται από το ακόλουθο κείμενο:

«ΤΙΠΟΤΑ ΑΛΛΟ… ΑΥΤΟ ΜΟΝΑΧΑ:

Ο υπαρχηγός της ΕΟΚΑ Γρηγόρης Αυξεντίου και από πάνω του η Ελλάδα για την οποία έδωσε τη ζωή του.

(Ζωγραφικός πίνακας του Ανδρέα Κ. Ανδρέου καλλιτεχνικώς Καπανδρέου)»

Φυσικά πρόκειται για παρανόηση αφού όπως έχω ήδη αναφέρει το ζωγραφικό έργο είναι του Γιάννη Γίγα.

Ο «Αποχαιρετισμός» του Γιάννη Ρίτσου στον Γρηγόρη Αυξεντίου

3 Μαρτίου 1957.
Στην Κύπρο μαίνεται ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας εναντίον των βρετανών με στόχο την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. 
Ο εικοσιεννιάχρονος υπαρχηγός της ΕΟΚΑ Γρηγόρης Αυξεντίου μετά από προδοσία,περικυκλώνεται μέσα στο κρησφύγετο του, από βρετανούς στρατιώτες. Διατάζει τους συντρόφους του να παραδοθούν και συνεχίζει να πολεμάει μόνος του μέχρι που οι αντίπαλοί του με τη βοήθεια ελικοπτέρου τον καίνε ζωντανό. 

Το γεγονός αυτό συγκλόνισε τον μεγάλο ποιητή Γιάννη Ρίτσο ο οποίος έγραψε ένα από τα συγκλονιστικότερα ποιήματα του με τίτλο «Αποχαιρετισμός».

Ακούστε τον ίδιο τον ποιητή να το απαγγέλλει: