Αρουραίοι: αλληγορική ιστορία πολιτικού προβληματισμού

 

Μετά τη Μεγάλη Επανάσταση, τα ζώα επιτέλους απελευθερώνονται από τους ανθρώπους και φτιάχνουν ένα δικό τους, αξιοζήλευτο σύστημα αυτοδιοίκησης της φάρμας τους.  

Θα καταφέρουν, άραγε, να απολαύσουν τους καρπούς της ελευθερίας που με τόσες θυσίες απέκτησαν, ή θα διακινδυνεύσουν τα πάντα υποκύπτοντας σε έριδες και ζωικές φιλοδοξίες; Πώς θα αντιμετωπίσουν τους απρόσμενους εισβολείς και πώς θα συμπεριφερθούν απέναντι στα ζώα που θα χάσουν τις εστίες τους και θα γίνουν πρόσφυγες από τη μια στιγμή στην άλλη;

Οι «Αρουραίοι» είναι μια αλληγορική ιστορία, με στοιχεία μαύρου χιούμορ, για τη διαφθορά και την αλαζονεία της εξουσίας, για τις καταστροφικές συνέπειες της διχόνοιας, αλλά και της κοντής ιστορικής μνήμης. Αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η ατιμωρησία θρέφει την προκλητικότητα και την ασυδοσία και στηλιτεύει την κοινωνική αδιαφορία. Τέλος, καταδεικνύει πώς η ιστορία γράφεται από τους νικητές.

Ο μικρόκοσμος της φάρμας θυμίζει έντονα την ανθρώπινη πολιτική ιστορία αλλά και τα όσα βιώνουμε στις μέρες μας.

Καπανδρέου, Ανδρέας. Αρουραίοι: ιστορία πολιτικού προβληματισμού. Αθήνα: Συμπαντικές Διαδρομές, 2023

Οι «Αρουραίοι» μπήκαν στη βραχεία λίστα του Υφυπουργείου Πολιτισμού για τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2023:

Πηγή: https://cyprustimes.com/

To ολοκληρωτικό καθεστώς των γουρουνιών στη Φάρμα των Ζώων του George Orwell

 

Στην αλληγορική νουβέλα  «Η φάρμα των ζώων» του George Orwell, τα ζώα μιας συγκεκριμένης φάρμας επαναστατούν μη αντέχοντάς πλέον την ανθρώπινη καταπίεση.

Όταν τα ζώα καταφέρνουν να εκδιώξουν τους ανθρώπους και να πάρουν την τύχη της φάρμας στα χέρια τους, εφαρμόζουν μια νέα ιδεολογία που ονομάζουν «Ζωισμός» και η οποία συνοψίζεται στις ακόλουθες επτά εντολές:

1.    Ό,τι έχει δύο πόδια είναι εχθρός,

2.    Ό,τι έχει τέσσερα, ή έχει φτερά, είναι φίλος.

3.    Κανένα ζώο δεν πρέπει να φοράει ρούχα.

4.    Κανένα ζώο δεν πρέπει να κοιμηθεί σε κρεβάτι.

5.    Κανένα ζώο δεν πρέπει να κάνει χρήση οινοπνευματωδών ποτών.

6.    Κανένα ζώο δεν πρέπει να σκοτώσει άλλο ζώο.

7.    Όλα τα ζώα είναι ίσα.

Χίλια εννιακόσια ογδόντα τέσσερα - 1984 του George Orwell

Χίλια εννιακόσια ογδόντα τέσσερα ή 1984 ονομάζεται το εμβληματικό μυθιστόρημα του Βρετανού συγγραφέα Τζωρτζ Όργουελ (George Orwell, 1903-1950). Σε αυτό οποίο παρουσιάζει μια ουτοπική κοινωνία από την οποία απουσιάζει η ελεύθερη βούληση και η ιδιωτικότητα. Τα πάντα παρακολουθούνται από τον αόρατο πολιτικό αρχηγό με το όνομα Μεγάλος Αδελφός.

Το βιβλίο, το οποίο θεωρείται σταθμός στην πολιτική σκέψη, είναι το τελευταίο έργο του συγγραφέα και γράφτηκε το έτος 1948, δύο χρόνια δηλαδή πριν τον θάνατό του και είναι αναγραμματισμός του 1984, του μελλοντικού έτους στο οποίο διαδραματίζεται.

Ο Όργουελ προσπαθεί μέσα από το μυθιστόρημά του να προειδοποιήσει τους αναγνώστες για τους κινδύνους του ολοκληρωτισμού. Αναδεικνύει το ακραίο επίπεδο ελέγχου και εξουσίας που είναι δυνατό να επέλθει κάτω από ένα πραγματικά ολοκληρωτικό καθεστώς. Διερευνά πώς ένα τέτοιο κυβερνητικό σύστημα θα επηρεάσει την κοινωνία και θα εξανδραποδίσει τους ανθρώπους που ζουν σε αυτήν.

Οι περιγραφές του κράτους της Ωκεανίας στην οποία διαδραματίζεται η ιστορία, είναι σαφέστατα επηρεασμένες από τα απολυταρχικά καθεστώτα της εποχής του (Σοβιετικής Ένωσης, Ναζιστικής Γερμανίας, καθεστώς Φράγκο στην Ισπανία), τα οποία ο Όργουελ γνώριζε καλά.

Το μίσος και η μισή εκδίκηση του Αιμίλιου Σολωμού

Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση / Αιμίλιος Σολωμού. Αθήνα: Ψυχογιός, 2015.

Μετά το «Ημερολόγιο μιας απιστίας» (Ψυχογιός, 2012), ο Αιμίλιος Σολωμού επιστρέφει με ένα νέο μυθιστόρημα, «Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση» το οποίο έχει μερικά χαρακτηριστικά από την προηγούμενη πετυχημένη συνταγή: Μια παλιά ιστορία η οποία βγαίνει στην επιφάνια επηρεάζοντας το παρόν, πολλά φλας μπακ, παράθεση πραγματικών ιστορικών στοιχείων και λεπτομερειών που φανερώνουν την έρευνα που έκανε ο συγγραφέας και όλα αυτά με φόντο μια ερωτική ιστορία.

Το μυθιστόρημα είναι ταυτόχρονα αστυνομικό – ιστορικό – κοινωνικό και πολιτικό και αποτελείται από τη συρραφή πέντε διαφορετικών ιστοριών:

Η φάρμα των ζώων: το αλληγορικό – πολιτικό μυθιστόρημα του Τζωρτζ Όργουελ

Η φάρμα των ζώων / Τζωρτζ Όργουελ

[τίτλος πρωτοτύπου: Animal Farm / George Orwell]

Ο Βρετανός συγγραφέας Τζωρτζ Όργουελ (George Orwell, 1903-1950), υπήρξε υπέρμαχος του σοσιαλισμού, και ιδίως του αναρχο-συνδικαλισμού, ενώ ήταν και φιλικά προσκείμενος στον τροτσκισμό. Στρατολογήθηκε στην αντιφασιστική πάλη και πολέμησε εναντίον του Φράνκο στον ισπανικό εμφύλιο (1936-1939).  Οι βιαιότητες που αντίκρισε κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου (και ιδιαίτερα η βίαιη καταστολή των αναρχικών της Καταλονίας από τους Ισπανούς κομμουνιστές, με τις ευλογίες της Σοβιετικής Ένωσης) τον έκαναν πολέμιο της ΕΣΣΔ και ιδίως του Σταλινισμού. Στα μάτια του Όργουελ, η Σταλινική ΕΣΣΔ δεν ήταν πραγματικά σοσιαλιστική, αλλά μία εναλλακτική μορφή ολοκληρωτικού καθεστώτος.

Ο Όργουελ αφιερώθηκε στην προσπάθεια μετατροπής της πολιτικής σε συγγραφική τέχνη. Αρχικά αποτύπωσε τις εμπειρίες που αποκόμισε από τον ισπανικό εμφύλιο στο βιβλίο του «Πεθαίνοντας στην Καταλωνία». Πέντε χρόνια πριν τον θάνατό του κυκλοφόρησε το πολυσυζητημένο βιβλίο του «Η φάρμα των ζώων».

Εάλω η Κύπρος του Πανίκου Ελευθερίου

Το πολιτικό μυθιστόρημα «Εάλω η Κύπρος» του Πανίκου Ελευθερίου, γράφτηκε το 2009 (εκδόσεις Επιφανίου) και ήταν εμπνευσμένο από το σχέδιο λύσης «Ανάν» που τέθηκε σε δημοψήφισμα το 2004.

Ουσιαστικά, σε αυτή την έξυπνη ιδέα, ο συγγραφέας προσπάθησε να φανταστεί και να περιγράψει πως θα ήταν η ζωή στην Κύπρο αν επικρατούσε το σχέδιο Ανάν.

Το βιβλίο εξακολουθεί να είναι επίκαιρο αφού βλέπουμε ακόμα και σήμερα (2011) να συζητούνται παρόμοια σχέδια λύσης.