.jpg)
«Η Τέχνη του Πολέμου» είναι ένα αρχαίο κινεζικό
έργο στρατηγικής που αποδίδεται στον Σουν Τζου (Sun Tzu). Παρόλο που αφορά κυρίως τον πόλεμο, οι ιδέες του εφαρμόζονται μέχρι
σήμερα στη διοίκηση, την πολιτική, τις διαπραγματεύσεις και τον ανταγωνισμό.
Ο Σουν Τζου υποστηρίζει ότι η επιτυχία δεν εξαρτάται μόνο από τη δύναμη, αλλά κυρίως από την έξυπνη στρατηγική και την καλή προετοιμασία. Η σημαντικότερη νίκη είναι να πετύχεις τον στόχο σου χωρίς να χρειαστεί να πολεμήσεις.
Το βιβλίο «Ελευθέριος Βενιζέλος: ο οραματιστής του εφικτού» του Θάνου Μ. Βερέμη είναι μια συναρπαστική βιογραφία που εστιάζει στην πολιτική πορεία του μεγάλου Κρητικού ηγέτη.
Ο Βερέμης αφηγείται την πορεία του Βενιζέλου από το 1889, όταν εξελέγη στην Κρητική Γενική Συνέλευση, έως τον θάνατό του το 1936, καλύπτοντας πάνω από 25 χρόνια κυριαρχίας στην ελληνική πολιτική σκηνή. Εξετάζει κρίσιμα γεγονότα όπως η ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, ο Εθνικός Διχασμός, το Κίνημα της Εθνικής Άμυνας, η Συνθήκη των Σεβρών και η Συνθήκη της Λωζάνης.
«Σε μια στιγμή απόφασης, το καλύτερο που μπορείς να κάνεις είναι το σωστό, το επόμενο καλύτερο είναι το λάθος, και το χειρότερο που μπορείς να κάνεις είναι να μην κάνεις τίποτα» ( "In any moment of decision, the best thing you can do is the right thing, the next best thing is the wrong thing, and the worst thing you can do is nothing")
Πρόκειται για μια
διάσημη φράση του Theodore Roosevelt, 26ου προέδρου των ΗΠΑ, σε ελεύθερη
απόδοση στα ελληνικά. Η ουσία της είναι ότι στην «στιγμή απόφασης» η δράση
είναι σχεδόν πάντα προτιμότερη από την παράλυση· ακόμα και το λάθος σε κινεί
μπροστά και σου δίνει πληροφορία, ενώ η αδράνεια σε αφήνει παγιδευμένο στον
φόβο και στην ανασφάλεια.
Με άλλα λόγια: στην πολιτική, τις επιχειρήσεις ή την προσωπική ζωή, ο Ρούσβελτ μας προτρέπει να επιλέξουμε το σωστό (αν γνωρίζουμε), ή να ρισκάρουμε το λάθος (ακόμα και από αυτό κάτι θα μάθουμε), αλλά ποτέ να μην επιλέγουμε την αδράνεια που οδηγεί σε στασιμότητα.
Ο Θάνος Μικρούτσικος (1947-2019) υπήρξε κορυφαίος Έλληνας συνθέτης, πιανίστας, γνωστός για την μελοποίηση ποιητών όπως ο Γιάννης Ρίτσος και ο Νίκος Καββαδίας, καθώς και για την πολιτιστική του δράση. Αν και διετέλεσε υπουργός πολιτισμού σε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ (1994-1996), πάντα ήταν ενταγμένος στην αριστερά. Κατά την πρώτη περίοδο μετά την μεταπολίτευση υποστήριξε την ΕΚΚΕ (Επαναστατικό Κομμουνιστικό Κίνημα Ελλάδας) ενώ στη συνέχεια εντάχθηκε στο ΚΚΕ. Διαγράφηκε από αυτό το 1984, ενώ αρκετά χρόνια αργότερα επανήλθε.
Η ελευθερία του λόγου δεν υπάρχει για να προστατεύει τις απόψεις που μας αρέσουν, αλλά αυτές που μας ενοχλούν.
Ζούμε σε μια εποχή που η ελευθερία έκφρασης θεωρείται κεκτημένο δικαίωμα. Όμως, συχνά βιώνουμε λογοκρισία, υποκρισία και μηδενική ανεκτικότητα σε ό,τι αποκλίνει από τα πιστεύω μας ή από την «πολιτικώς ορθή άποψη», όπως την αντιλαμβανόμαστε. Αν κάτι μάς προκαλεί δυσφορία ή πολιτική αμηχανία, το χαρακτηρίζουμε «τοξικό». Αν δεν συνάδει με το δικό μας αφήγημα, το διαγράφουμε, το «ακυρώνουμε», το σιωπούμε.
.jpg)
Το βιβλίο "Ο πράκτορας που πρόδωσε τον Μακάριο"
του Γιώργου Α. Γεωργίου εξερευνά άγνωστες πτυχές της σύγχρονης κυπριακής
ιστορίας, εστιάζοντας στον ρόλο ενός ατόμου κοντά στον Αρχιεπίσκοπο και Πρόεδρο
Μακάριο, ο οποίος μετέφερε ευαίσθητες πληροφορίες στη CIA.
Η πληροφορία που αποτέλεσε την αφορμή για αυτή την έρευνα ήταν μια πληροφορία που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά τον Μάιο του 2023 σε συνέντευξη βετεράνου υψηλόβαθμού Αμερικανού κατασκόπου της CIA, του Ronald Estes.
O Estes, υποστήριξε ότι ο Richard Welsh (που είχε υπηρετήσει στις Αμερικανικές πρεσβείες Λευκωσίας και Αθήνας και δολοφονήθηκε το 1975 από τη 17 Νοέμβρη) είχε καταφέρει να στρατολογήσει τον προσωπικό γραμματέα του Μακαρίου, ως πράκτορά της CIA.
Ο Μιχαήλ Μπακούνιν (Mikhail Bakunin, 1814-1876), ο κορυφαίος αναρχικός θεωρητικός, στο έργο του "Αρχές Παιδείας" παρουσιάζει μια ριζοσπαστική προσέγγιση στην εκπαίδευση, που αποσκοπεί στην καλλιέργεια ελεύθερων, κριτικών και δημιουργικών ατόμων.
Υποστηρίζει την αποδόμηση των κεντρικών, αυταρχικών σχολείων και την αντικατάστασή τους από μικρότερες, αυτόνομες ομάδες μάθησης. Αυτή η προσέγγιση ενθαρρύνει την άμεση συμμετοχή των μαθητών στη διαμόρφωση του εκπαιδευτικού τους περιεχομένου και των μεθόδων διδασκαλίας.
Το βιβλίο του Βασίλη Φούσκα, "Το Μελάνωμα της Κύπρου", αποτελεί ένα συγκλονιστικό κατηγορώ για τις πολιτικές αποφάσεις που οδήγησαν στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974. Ο συγγραφέας, με βάση εκτεταμένη έρευνα και ανάλυση αρχειακού υλικού, αποκαλύπτει σκοτεινές πτυχές της ιστορίας του Κυπριακού και καταδεικνύει τις ευθύνες των ελληνικών κυβερνήσεων της εποχής.
Ο Φούσκας επικεντρώνεται στον ρόλο και τις ευθύνες των ελληνικών κυβερνήσεων, ιδιαίτερα του Κωνσταντίνου Καραμανλή και του Ευάγγελου Αβέρωφ, στις εξελίξεις που οδήγησαν στην τραγωδία. Κατηγορεί τους πολιτικούς αυτούς για ατολμία, λάθος εκτιμήσεις, ανεπαρκή προετοιμασία και αμφίσημες ενέργειες που υπονόμευσαν την προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού.
Έρχονται πάλι εκλογές
και θα εκλεγούνε θες δεν θες
πολιτικοί που ασελγούν στην κοινωνία.
Σαν γυμνοσάλιαγκες, αργά
θ’ αναρριχούνται στα ψηλά
μοναδικό ιδανικό τους η εξουσία.
Μα εμείς κι αυτές τις εκλογές
θα επιλέξουμε αγκαλιές
στον καναπέ, κι όχι έξιτ πολ αλλά ταινία.
Ανδρέας Καπανδρέου
Το βιβλίο του Πάνου Ιωαννίδη με τίτλο «Για να μην
διερωτάται κανένας» είναι το πολιτικό μανιφέστο του συγγραφέα για το Κυπριακό
ζήτημα.
Ο Πάνος Ιωαννίδης στο βιβλίο του, αφού κάνει μια ιστορική
αναδρομή του Κυπριακού, μας αναλύει τη σημερινή κατάσταση και τα πλεονεκτήματα της
ευρωπαϊκής πλέον Κυπριακής Δημοκρατίας.
Εξηγεί με επιχειρήματα γιατί η Διζωνική, Δικοινοτική
Ομοσπονδία (ΔΔΟ) είναι μια άδικη και καταστροφική λύση και καταθέτει μια «πρόταση
ελάχιστης επιδίωξης για την Κύπρο».
Η πρόταση αυτή που βασίζεται στις αρχές της Ελευθερίας, της Δικαιοσύνης, της Δημοκρατίας και των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων, αγγίζει θέματα όπως Άμυνα & Ασφάλεια, Παιδεία & Πολιτισμός, Θρησκεία, Οικονομία και Κυπριακή ΑΟΖ.
Θα
καταφέρουν, άραγε, να απολαύσουν τους καρπούς της ελευθερίας που με τόσες
θυσίες απέκτησαν, ή θα διακινδυνεύσουν τα πάντα υποκύπτοντας σε έριδες και ζωικές
φιλοδοξίες; Πώς θα αντιμετωπίσουν τους απρόσμενους εισβολείς και πώς θα
συμπεριφερθούν απέναντι στα ζώα που θα χάσουν τις εστίες τους και θα γίνουν
πρόσφυγες από τη μια στιγμή στην άλλη;
Οι «Αρουραίοι»
είναι μια αλληγορική ιστορία, με στοιχεία μαύρου χιούμορ, για τη διαφθορά και
την αλαζονεία της εξουσίας, για τις καταστροφικές συνέπειες της διχόνοιας, αλλά
και της κοντής ιστορικής μνήμης. Αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η
ατιμωρησία θρέφει την προκλητικότητα και την ασυδοσία και στηλιτεύει την κοινωνική
αδιαφορία. Τέλος, καταδεικνύει πώς η ιστορία γράφεται από τους νικητές.
Ο
μικρόκοσμος της φάρμας θυμίζει έντονα την ανθρώπινη πολιτική ιστορία αλλά και
τα όσα βιώνουμε στις μέρες μας.
Καπανδρέου, Ανδρέας. Αρουραίοι: ιστορία πολιτικού προβληματισμού. Αθήνα: Συμπαντικές Διαδρομές, 2023
Οι «Αρουραίοι» μπήκαν στη βραχεία λίστα του Υφυπουργείου Πολιτισμού για τα Κρατικά Βραβεία
Λογοτεχνίας 2023:
Στην αλληγορική νουβέλα «Η φάρμα των ζώων» του George Orwell, τα ζώα μιας συγκεκριμένης φάρμας
επαναστατούν μη αντέχοντάς πλέον την ανθρώπινη καταπίεση.
Όταν τα ζώα καταφέρνουν να εκδιώξουν τους ανθρώπους και να
πάρουν την τύχη της φάρμας στα χέρια τους, εφαρμόζουν μια νέα ιδεολογία που ονομάζουν
«Ζωισμός» και η οποία συνοψίζεται στις ακόλουθες επτά εντολές:
1. Ό,τι
έχει δύο πόδια είναι εχθρός,
2. Ό,τι
έχει τέσσερα, ή έχει φτερά, είναι φίλος.
3. Κανένα
ζώο δεν πρέπει να φοράει ρούχα.
4. Κανένα
ζώο δεν πρέπει να κοιμηθεί σε κρεβάτι.
5. Κανένα
ζώο δεν πρέπει να κάνει χρήση οινοπνευματωδών ποτών.
6. Κανένα
ζώο δεν πρέπει να σκοτώσει άλλο ζώο.
7. Όλα τα ζώα είναι ίσα.
Σε ένα δίγλωσσο βιβλίο (στην ελληνική και την αγγλική γλώσσα), ο γνωστός σκιτσογράφος Πιν (ψευδώνυμο του Πέτρου Παπαπέτρου) δημοσιεύει γελοιογραφίες του που αφορούν την κατοχή στην Κύπρο και γενικότερα το κυπριακό πρόβλημα.
Με γλαφυρό και χιουμοριστικό
τρόπο, ο Πιν καταδεικνύει την παράλογη κατάσταση που επικρατεί στην Κύπρο με το
φτιαχτό «σύνορο» που ονομάζεται Πράσινη
Γραμμή και χωρίζει το νησί στα δύο. Καυτηριάζει
επίσης την υποκριτική στάση που κρατούν οι
μεγάλες δυνάμεις ανεχόμενες την αδικία και τους τραμπουκισμούς της Τουρκίας.
Δεν διστάζει όμως, να καυτηριάσει και τη δουλική στάση ορισμένων συμπατριωτών μας
που συμβιβάστηκαν με την κατοχή.
Πράσινη Γραμμή: Γελοιογραφίες του Πιν για την Πράσινη Γραμμή στην Κύπρο = Green Line: Cartoons of the Green Line in Cyprus by cartoonist Pin. Λευκωσία, Αιγαίον, 2022.
Ο Χάρολντ Πίντερ ήταν όμως γνωστός και για τον πολιτικό του
ακτιβισμό και την αντίθεσή του στην Αμερικανική εισβολή στο Αφγανιστάν και τον
Πόλεμο στο Ιράκ, ενώ είχε ασχοληθεί πολύ και με την επέμβαση των ΗΠΑ στη
Λατινική Αμερική και ειδικότερα στη Νικαράγουα.
Στο βιβλίο «Φωνές» [Various voices: prose, poems, politics (1948-2005)] περιλαμβάνονται πεζά
και πολιτικά κείμενα του συγγραφέα που γράφτηκαν μεταξύ 1948 – 2005. Στο ίδιο
βιβλίο περιλαμβάνεται και η ομιλία που έκανε κατά την παραλαβή του βραβείου
Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2005.
Σε πολλές ομιλίες, δημοσιεύσεις και συνεντεύξεις του κατακεραύνωνε την Αμερικανική εξωτερική πολιτική αλλά και τους πολιτικούς της Μεγάλης Βρετανίας που ακολουθούσαν την Αμερική σας σκυλάκια, όπως ο ίδιος έγραφε.
Προηγήθηκε το βιβλίο του Αλέξη Παπαχελά «Ένα σκοτεινό δωμάτιο 1967-1974: ο Ιωαννίδης
και η παγίδα της Κύπρου, τα πετρέλαια
στο Αιγαίο, ο ρόλος των Αμερικανών» (Αθήνα: Μεταίχμιο, 2021).
Το βιβλίο στηρίζεται στην πολύχρονη έρευνά του γνωστού δημοσιογράφου στις ΗΠΑ και στην Ελλάδα, καθώς και στις πολλές και σημαντικές συνεντεύξεις που πήρε ως δημοσιογράφος, από άτομα που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις εκείνης της εποχής. Από το βιβλίο ξεχωρίζει η αποκαλυπτική περιγραφή του Πολεμικού Συμβουλίου την 20η Ιουλίου 1974, στην οποία φαίνεται ξεκάθαρα ο πανικός, η απελπισία και η ανικανότητα του Ιωαννίδη και των συνεργατών του. Εμπνευσμένος και πολύ παραστατικός ο τίτλος του κεφάλαιού «Υπνοβατώντας προς την καταστροφή» όπου περιγράφει τα γεγονότα που προηγήθηκαν της τουρκικής εισβολής και το κλίμα άρνησης της πραγματικότητας που επικρατούσε στην ηγεσία της Ελλάδας
(Pier Paolo Pasolini)
Ο Πιερ Πάολο Παζολίνι (Pier Paolo Pasolini, 1922-1975) ήταν
Ιταλός ηθοποιός, ποιητής, συγγραφέας, σεναριογράφος και σκηνοθέτης. Ήταν επίσης
δηλωμένος Μαρξιστής και ομοφυλόφιλος αλλά και δηλωμένος Καθολικός... Σχεδόν όλες οι ταινίες του περιέχουν
κοινωνικά και πολιτικά σχόλια για τα λαϊκά και αστικά στρώματα, τα οποία
συμβαδίζουν με τις αρχές του Μαρξισμού. Ήταν ακόμα και αμετανόητος Αντιφασίστας
σε μια εποχή που στην Ιταλία του Μουσολίνι μεσουρανούσε ο φασισμός.
Στο μικρό αυτό βιβλιαράκι το οποίο ο Θεόδωρος Ε. Παντούλας αρχικά σκόπευε να τιτλοφορήσει ως «Οι antifa ως οι χρήσιμοι ηλίθιοι του ολοκληρωτισμού» σταχυολογεί τις απόψεις του Παζολίνι για τον φασισμό και τους «αντιφασίστες».
Ο συγγραφέας αναφέρεται στις πολιτικές διεργασίες, τις συμφωνίες, τις διπλωματικές διαβουλεύσεις, τα πολιτικά σενάρια, τις δολοπλοκίες, τις παραστρατιωτικές ενέργειες, τις συνωμοτικές κινήσεις, τις κατασκοπείες, τις πολεμικές συρράξεις, στο πραξικόπημα και τέλος στην τουρκική εισβολή του 1974.
Γκόλιαρης, Χρήστος. Κύπρος 1945-1974: Κρυφές Πικρές Αλήθειες. Αθήνα: Ελκυστής, 2020.