Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Φιλοσοφία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Φιλοσοφία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

1 Σεπ 2026

Συμπόσιον ή Περί Έρωτος του Πλάτωνα

 


Το Συμπόσιον ή Περί Έρωτος του Πλάτωνα αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά έργα της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας, όπου ο έρωτας αναλύεται ως γέφυρα μεταξύ σώματος και ψυχής. Αυτός ο Σωκρατικός διάλογος, γραμμένος γύρω στο 385 π.Χ., παρουσιάζει μια βραδιά συζήτησης σε συμπόσιο, αποκαλύπτοντας βαθιές αλήθειες για την ανθρώπινη φύση.

Το έργο διαδραματίζεται στο σπίτι του τραγικού ποιητή Αγάθωνα, που γιορτάζει τη νίκη του στους δραματικούς αγώνες. Οι συνδαιτυμόνες, ανάμεσά τους ο Σωκράτης, ο Αριστοφάνης και ο Αλκιβιάδης, αποφασίζουν να τιμήσουν τον Έρωτα με λόγους εγκωμίου αντί για κρασί και φαγητό. Η αφήγηση γίνεται έμμεσα, μέσω του Απολλόδωρου, προσθέτοντας δραματική απόσταση και φιλοσοφική σύνθεση.

23 Αυγ 2026

Η Τέχνη του Πολέμου του Sun Tzu

 


«Η Τέχνη του Πολέμου» είναι ένα αρχαίο κινεζικό έργο στρατηγικής που αποδίδεται στον Σουν Τζου (Sun Tzu). Παρόλο που αφορά κυρίως τον πόλεμο, οι ιδέες του εφαρμόζονται μέχρι σήμερα στη διοίκηση, την πολιτική, τις διαπραγματεύσεις και τον ανταγωνισμό.

Ο Σουν Τζου υποστηρίζει ότι η επιτυχία δεν εξαρτάται μόνο από τη δύναμη, αλλά κυρίως από την έξυπνη στρατηγική και την καλή προετοιμασία. Η σημαντικότερη νίκη είναι να πετύχεις τον στόχο σου χωρίς να χρειαστεί να πολεμήσεις.

13 Απρ 2026

Το βιβλίο «Φιλοσοφία της τεχνητής νοημοσύνη» του Γιώργου Χατζηβασιλείου

 


Το βιβλίο «Φιλοσοφία της τεχνητής νοημοσύνης: ένα ταξίδι στο μέλλον» του Γιώργου Χατζηβασιλείου είναι ένα διεπιστημονικό, εκλαϊκευμένο έργο που εξετάζει την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) όχι μόνο ως τεχνολογικό εργαλείο, αλλά ως δύναμη που αναδιαμορφώνει τον άνθρωπο, την πολιτική και το μέλλον του πολιτισμού. Κεντρικό του ερώτημα είναι αν ο άνθρωπος μπορεί να ελέγξει κάτι πιο ευφυές από τον ίδιο.
Ο συγγραφέας τοποθετεί την ΤΝ στο κέντρο μιας ευρύτερης τριάδας μαζί με το διαδίκτυο και τη γενετική μηχανική, ως τους κύριους μοχλούς του 21ου αιώνα.
Η βασική θέση του βιβλίου είναι ότι η τεχνολογία δεν είναι μόνο τεχνικό ζήτημα αλλά κυρίως πολιτικό και φιλοσοφικό, επειδή επηρεάζει τους όρους ισχύος, ελευθερίας και αυτοκατανόησης του ανθρώπου. Ο Χατζηβασιλείου υποστηρίζει ότι η ΤΝ διαφέρει οντολογικά από την παλαιότερη βιομηχανική τεχνολογία, επειδή δεν παράγει απλώς «κίνηση» ή αυτοματοποίηση αλλά όλο και περισσότερο «κρίση», δηλαδή ικανότητα επιλογής και απόφασης.

20 Ιαν 2026

Δημώναξ: ο Κύπριος κυνικός φιλόσοφος που επηρέασε τον Καζαντζάκη

 



Ο Δημώναξ ήταν Κύπριος κυνικός φιλόσοφος του 2ου αιώνα μ.Χ., γνωστός για την ασκητική ζωή του και την ήπια εκδοχή του Κυνισμού. Γεννήθηκε σε πλούσια οικογένεια στην Κύπρο, μαθήτευσε κοντά σε φιλοσόφους όπως ο Επίκτητος και ο Δημήτριος, και έζησε κυρίως στην Αθήνα, όπου κέρδισε την εκτίμηση όλων.​

Ο Δημώναξ απέρριψε τα πλούτη και υιοθέτησε λιτό τρόπο ζωής, μιμούμενος τον Διογένη μόνο στην περιβολή, ενώ θαύμαζε τον Σωκράτη και τον Αρίστιππο. Κατηγορήθηκε ως άθεος για μη θυσίες στους θεούς και μη μύηση στα Ελευσίνια, αλλά αθωώθηκε με έξυπνη απολογία, συγκρίνοντας τον εαυτό του με τον Σωκράτη. Συγκεκριμένα, ο Δημώναξ κατηγορήθηκε από τους Αθηναίους ως άθεος επειδή αρνιόταν να θυσιάζει στους θεούς και να μυηθεί στα Ελευσίνια Μυστήρια, πρακτικές που θεωρούνταν υποχρεωτικές. Στην απολογία του, με χιούμορ και σοφία, δήλωσε ότι ο ίδιος αποτελεί την καλύτερη θυσία στους θεούς, καθώς ζει μια αγνή, ασκητική ζωή χωρίς αμαρτίες, ακριβώς όπως ο Σωκράτης υπήρξε «θυσία» πριν τον θάνατό του με το κώνειο, καθαρός και δίκαιος.​ Αυτή η αναφορά στον Σωκράτη, που πέθανε ως μάρτυρας της φιλοσοφίας χωρίς να αμαρτήσει, έπεισε το ακροατήριο για την ακεραιότητα του, οδηγώντας στην αθώωσή του και ενισχύοντας τη φήμη του.

13 Δεκ 2025

Η «Άρνηση», τα μεγάλα «Ναι» και τα μεγάλα «Όχι» στον Δάντη και τον Κ. Π. Καβάφη

 


Ο Κ.Π. Καβάφης διαφοροποιείται από τον Δάντη Αλιγκέρι (Dante Alighieri) 
ως προς την ερμηνεία της «μεγάλης άρνησης», αφού μετασχηματίζει την έννοια από πράξη δειλίας, όπως την παρουσιάζει ο Δάντης, σε ένδειξη αυτογνωσίας, ακεραιότητας και ηθικής επιλογής. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στο ποίημά του «Che fece… il gran rifiuto», όπου αφαιρεί σκόπιμα τη φράση «per vilta» (από δειλία) από τον δαντικό στίχο και αναδιαμορφώνει την έννοια της άρνησης ως πράξη ανδρείας και συνειδητής επιλογής.​

11 Μαρ 2025

Τάδε έφη Ζαρατούστρας, του Friedrich Nietzsche

 


Το "Τάδε Έφη Ζαρατούστρας" (ή "Έτσι μίλησε ο Ζαρατούστρα" στα γερμανικά Also sprach Zarathustra) είναι ένα από τα πιο σημαντικά και επιδραστικά έργα του Φρίντριχ Νίτσε (Friedrich Nietzsche), δημοσιευμένο σε τέσσερα μέρη μεταξύ 1883 και 1885. Το βιβλίο συνδυάζει φιλοσοφία, ποίηση και αλληγορία, παρουσιάζοντας τις βασικές ιδέες του Νίτσε μέσα από τη μορφή ενός μυθικού προφήτη, του Ζαρατούστρα, ο οποίος μοιράζεται τη σοφία του για την ανθρώπινη ύπαρξη και τον κόσμο. Ο Ζαρατούστρας δεν είναι απλά ένας ιστορικός χαρακτήρας. Για τον Νίτσε, είναι ένας προφήτης που κατεβαίνει από τα βουνά για να κηρύξει ένα νέο μήνυμα στον κόσμο. Είναι ο εκφραστής μιας νέας φιλοσοφίας που θέτει σε αμφισβήτηση τις παραδοσιακές αξίες και αναζητά νέους τρόπους για να ζήσουμε τη ζωή.

2 Σεπ 2023

Μικρά αποσπάσματα για την αυτονομία, του Κορνήλιου Καστοριάδη

 


Ο Κορνήλιος Καστοριάδης (Cornelius  Castoriadis, 1922–1997) ήταν Έλληνας φιλόσοφος, κοινωνικός κριτικός, οικονομολόγος, ψυχαναλυτής, συγγραφέας και ιδρυτής της ομάδας Socialisme ou Barbarie (Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα).

Τα γραπτά του για την αυτονομία και τους κοινωνικούς θεσμούς είχαν επιρροή τόσο στους ακαδημαϊκούς όσο και στους ακτιβιστικούς κύκλους. Η έννοια της αυτονομίας ήταν κεντρική στα πρώτα κείμενά του και συνέχισε να επεξεργάζεται το νόημα, τις εφαρμογές και τα όριά της μέχρι το θάνατό του, κερδίζοντας τον τίτλο του «Φιλόσοφου της Αυτονομίας».

27 Αυγ 2023

Ασκητική: το φιλοσοφικό κείμενο του Νίκου Καζαντζάκη

 «Ήρθαμε από μια άβυσσο του σκότους· καταλήγουμε σε μια άβυσσο του σκότους: το διάστημα του φωτός μεταξύ του ενός και του άλλου ονομάζουμε ζωή»

 



H «Ασκητική» (στα αγγλικά μεταφράστηκε "Ascesis: The Saviors of God" και στα λατινικά "Salvatores Dei" [Ασκητική: Οι Σωτήρες του Θεού]) είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα του Νίκου Καζαντζάκη (1883-1957). Το βιβλίο ξεκίνησε να γράφεται μεταξύ των ετών 1922 και 1923, ενώ ο συγγραφέας διέμενε στη Βιέννη και το Βερολίνο, και στη συνέχεια δημοσιεύτηκε το 1927 στο αθηναϊκό περιοδικό Αναγέννηση. Το 1930 οι δικαστικές αρχές της Αθήνας άσκησαν δίωξη εναντίον του Νίκου Καζαντζάκη με την κατηγορία του αθεϊσμού, εξαιτίας των αποσπασμάτων της  «Ασκητικής» που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό. Η ημερομηνία της δίκης ορίστηκε στις 10 Ιουνίου 1930 αλλά δεν έγινε ποτέ. 

Το κείμενο αναθεωρήθηκε αργότερα σε διάφορες περιπτώσεις και έφτασε στην τελική του μορφή το 1944. Ως βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1945 στην Αθήνα.

Πρόκειται για ένα φιλοσοφικό βιβλίο το οποίο ουσιαστικά είναι η προσωπική αναζήτηση του συγγραφέα πάνω σε ζητήματα πνευματικότητας, θρησκείας και ανθρώπινης ύπαρξης.

25 Ιουν 2021

Θρησκεία και Ψυχιατρική του Irvin D. Yalom


Όταν η Επιτροπή για την Ψυχιατρική και τη Θρησκεία (της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρίας) ειδοποίησε διακεκριμένο ψυχίατρο Ίρβιν Γιάλομ (Irvin D. Yalom) για να τον βραβεύσει, ο Γιάλομ πίστεψε ότι έκαναν λάθος.

-          «Είστε βέβαιοι; Το ξέρετε ότι εγώ θεωρώ τον εαυτό μου άθεο;» Ρώτησε.

-          «Πιστεύουμε ότι έχετε αφιερώσει τη ζωή σας σε ερωτήματα θρησκευτικής φύσεως» ήταν η απάντηση που έλαβε.

Κατά την βράβευση του (2000) o Γιάλομ έκανε μια ομιλία η οποία αποτέλεσε τη βάση για το βιβλίο «Religion and Psychiatry» (Θρησκεία και Ψυχιατρική).   

Στο δοκιμιακό αυτό βιβλίο, ο Γιάλομ ασχολείται με τις τέσσερεις έσχατες έγνοιες, όπως τις χαρακτηρίζει: τον θάνατο, τη μοναξιά, την ανάγκη νοήματος και την ελευθερία.

Το άγχος που προκαλούν τα πιο πάνω και ιδιαίτερα το υπαρξιακό άγχος είναι κατά τον Γιάλομ η αιτία ύπαρξης όλων των θρησκειών, οι οποίες δημιουργήθηκαν για να δώσουν απαντήσεις  στο υπαρξιακό ερώτημα. Η θρησκείες επίσης δίνουν απάντηση στο τι συμβαίνει με τον θάνατο, ενώ δίνουν επίσης παρηγοριά σε αυτούς που στερούνται την ελευθερία τους ή βιώνουν κάθε είδους μοναξιάς [δική μου προσθήκη]. Είναι προφανές λοιπόν, σύμφωνα με τον Γιάλομ ότι δεν δημιούργησαν οι θεοί τους ανθρώπους, αλλά δημιουργήσαμε εμείς  οι άνθρωποι τους θεούς. Μάλιστα τους δημιουργήσαμε κατ΄ εικόναν και καθ’ ομοόισιν μας.

29 Σεπ 2020

"Ελευθερία του λόγου ή αυτοκαταδίκη στη σιωπή" [και το επιχείρημα του Νόαμ Τσόμσκι]. Άρθρο του Δημήτρη Πορτίδη

«Διαφωνώ με αυτό που λες αλλά θα έδινα και τη ζωή μου για να έχεις το δικαίωμα να το λες ελεύθερα.» Αυτή η περίφημη φράση αποδίδεται στον Βολταίρο. Δεν μπορώ να είμαι βέβαιος αν όντως ο Βολταίρος την εξέφρασε αλλά είμαι βέβαιος ότι για να εκφραστεί απαιτείται η ευφυΐα και φαντασία ενός Βολταίρου και, βεβαίως, η αυτοπεποίθηση μιας προσωπικότητας σαν τον Βολταίρο. Διακόσια περίπου χρόνια μετά τον Βολταίρο, τη δεκαετία του 1980 εξελίχθηκε στη Γαλλία η υπόθεση Faurisson.

Ο Robert Faurisson ήταν Γάλλος καθηγητής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Lyon. Είχε αρχίσει να γράφει διάφορα άρθρα με αποκορύφωμα το βιβλίο του Mémoireen défense (1980), στα οποία αρνούνταν το Ολοκαύτωμα.Ο ίδιος ο Faurisson κατηγορήθηκε ως αντισημίτης και νέο-Ναζί και υπέστη διάφορα ως αποτέλεσμα του περιεχομένου των βιβλίων και άρθρων του: εκδιώχθηκε από τη δουλειά του, ξυλοκοπήθηκε, του επιβλήθηκε πρόστιμο και έτυχε χυδαίας κριτικής κυρίως από τη γαλλική διανόηση. Το θέμα μας όμως δεν είναι ο Faurisson και οι ιδέες του, αλλά η στάση του Νόαμ Τσόμσκι στην υπόθεση Faurisson. Ο Τσόμσκι, ως γνωστόν, είναι Αμερικανοεβραίος καθηγητής θεωρητικής Γλωσσολογίας στο MIT στη Βοστώνη και ένας από τους μεγαλύτερους διανοούμενους του 20ού αιώνα. Ανεξαρτήτως αν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς με τις πολιτικές απόψεις του, δεν μπορεί παρά να του αναγνωρίσει σθένος και συνέπεια στον λόγο του, αφού ήταν για δεκαετίες μία από τις λίγες φωνές στις ΗΠΑ που ασκούσε δριμεία και ανηλεή κριτική στην εξωτερική πολιτική της πατρίδας του και όχι μόνο.

4 Μαΐ 2020

Η βίβλος του άθεου: με τον λόγο κορυφαίων διανοητών


Η Βίβλος του Άθεου συγκεντρώνει κείμενα μερικών από τους σπουδαιότερους στοχαστές όλων των εποχών που έγραψαν για τον αθεϊσμό και τον αγνωστικισμό.

Η επιλογή των κειμένων καθώς και η εισαγωγή είναι του Αμερικανού συγγραφέα και δημοσιογράφου Κρίστοφερ Χίτσενς (Christopher Hitchens, 1949-2011). 
Ο Χίτσενς έγινε ευρύτερα γνωστός ως δημοσιογράφος σε διάφορα αμερικανικά και βρετανικά έντυπα πολιτικού περιεχομένου. Το βιβλίο του «Ο Θεός δεν είναι μεγάλος» πραγματεύεται την ανυπαρξία του Θεού.
Ο Κρίστοφερ Χίτσενς, που πέθανε τον Δεκέμβρη του 2011, μας οδηγεί μεσα από την αγνωστικιστική και αντιθρησκευτική σκέψη πολλών αιώνων. Ο τόμος περιλαμβάνει 45 κείμενα που συνιστούν τον κανόνα του αθεϊσμού. Από τον Λουκρήτιο στον Ντέιβιντ Χιουμ, από τον Τόμας Χομπς και τον Σπινόζα ως τον Σέλλεϋ και τον Καρλ Μαρξ, και από τον Δαρβίνο και τον Φρόυντ ως τους νεότερους και σύγχρονους μαχητικούς συνήγορους του αθεϊσμού, τον Ρίτσαρντ Ντώκινς, τον Ντάνιελ Ντένετ, τον Μάικλ Σέρμερ, τον Σαμ Χάρις, τον Ίαν Μακιούαν, και πολλούς άλλους. Τα διαφωτιστικά όσο και απολαυστικά κείμενα της ανθολογίας, εμπλουτισμένα με τα εξαιρετικά σχόλια του Κρίστοφερ Χίτσενς, ενδιαφέρουν όχι μόνο τον άθεο, τον αγνωστικιστή και τον πανθεϊστή, αλλά διεγείρουν την περιέργεια ακόμη και του μονοθεϊστή αναγνώστη.

9 Ιουλ 2019

Η Θεολογικο-πολιτική πραγματεία του Spinoza

Χαρακτικό:
"Βενέδικτος Σπινόζα
Ένας Εβραίος και Άθεος"

Ο Μπέντο ντε Σπινόζα (Benedict de Spinoza, 1632-1677) ήταν Ολλανδός φιλόσοφος, εβραϊκής καταγωγής.

Υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους ορθολογιστές του 17ου αιώνα ενώ εύρος και η σημασία του έργου του Σπινόζα δεν έγιναν πλήρως κατανοητά παρά μόνο χρόνια μετά τον θάνατό του.

Ο Σπινόζα θεωρείτο άθεος γιατί χρησιμοποιούσε τη λέξη Θεός (Deus) για να δηλώσει μια έννοια που ήταν διαφορετική από εκείνη του Ιουδαιοχριστιανικού μονοθεϊσμού. Ο Σπινόζα αρνείται ρητά στο Θεό προσωπικότητα και συνείδηση, δεν έχει ούτε νοημοσύνη, συναίσθημα ή βούληση, δεν ενεργεί σύμφωνα με σκοπό, αλλά όλα ακολουθούν την αναγκαιότητα από τη φύση του, σύμφωνα με το νόμο ... 
Έτσι, ο κρύος, αδιάφορος Θεός του Σπινόζα έρχεται σε αντίθεση με την ιδέα ενός ανθρωπόμορφου, πατρικού Θεού που φροντίζει για την ανθρωπότητα.

Την «Θεολογικο-πολιτική πραγματεία» (Tractatus Theologico-Politicus) ο Σπινόζα την έγραψε το 1670.

4 Φεβ 2019

Κείμενα για τη θρησκεία του Bertrand Russell [πρόταση στο Bookia.gr]


Βιβλίο Κείμενα για τη θρησκεία
Συγγραφέας 
Bertrand Russell
Κατηγορία 
Φιλοσοφία
Εκδότης 
Scripta
Συντάκτης 
Ανδρέας Καπανδρέου

O Βρετανός φιλόσοφος Μπέρτραντ Ράσελ (Bertrand Russel, 1872-1970) ασχολήθηκε εκτεταμένα, από πολύ νεαρή ηλικία με τη θρησκεία.
Το βιβλίο αυτό συγκεντρώνει κείμενα που ο Ράσελ έγραψε καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του.

Από αυτά ξεχωρίζουν το δοκίμιο «Γιατί δεν είμαι Χριστιανός» (Why I Am Not a Christian) το οποίο ουσιαστικά είναι μια ομιλία που έκανε ο Ράσελ το Λονδίνο στις 6 Μαρτίου το 1927 καθώς επίσης και το κείμενο «Τι είναι αγνωστικιστής;». 
Σε αυτό ο συγγραφέας λύνει αρκετές απορίες σχετικά με τον αγνωστικισμό και διασαφηνίζει τη διαφορά μεταξύ «Αθεϊσμού» και «Αγνωστικισμού» .

21 Ιαν 2019

Η διαφορά μεταξύ του «Παραφυσικού» (Paranormal) και του «Μεταφυσικού» (Metaphysical)


Θανάσης Βέμπος
Ο ερευνητής – δημοσιογράφος Θανάσης Βέμπος (συγγραφέας του βιβλίου "Το πνεύμα του χρόνου: όψεις του παραφυσικού στην Ελλάδα") εξηγεί σε βίντεο τη διαφορά μεταξύ των όρων «Παραφυσικό» (Paranormal) και «Υπερφυσικό» (Metaphysical).

Πριν όμως παρακολουθήσουμε το βίντεο, ας δούμε πως εξηγεί τους δύο όρους ο Γ. Μπαμπινιώτης στο «Λεξικό Νέας Ελληνικής Γλώσσας»:

Παραφυσικό (φαινόμενο) είναι αυτό που δεν εξηγείται με τους γνωστούς φυσικούς νόμους, που αποδίδεται σε δυνάμεις που δεν ερμηνεύονται από την επιστήμη (υπερφυσικό – paranormal).

Μεταφυσικό είναι: 1. Αυτό που σχετίζεται με θέματα έξω από την ανθρώπινη εμπειρία και τις αισθήσεις μας (π.χ. το ερώτημα αν υπάρχει Θεός είναι μεταφυσικό). 2. Αυτό που σχετίζεται με τον φιλοσοφικό κλάδο της μεταφυσικής (από τον τίτλο «Μετά τα Φυσικά», ενός έργου του Αριστοτέλη.
[Σημ: Η μεταφυσική είναι: 1. Κλάδος της φιλοσοφίας που πραγματεύεται τις πρώτες αρχές και τις αιτίες των όντων και είναι στενά συνδεδεμένος με την επιστημολογία. 2. Κάθε γενική και αφηρημένη θεωρία που ερμηνεύει κάτι με τρόπο μη ορθολογικό. 3. Οτιδήποτε ανήκει στον χώρο του αφηρημένου, αυτού που βγαίνει έξω από τα όρια της ανθρώπινης εμπειρίας (π.χ. η μετά θάνατον ζωή, η ύπαρξη ή όχι του Θεού και η φύση του κ.λπ.)] 

5 Ιαν 2019

Ο Bertrand Russell για τον αγνωστικισμό (και τον αθεϊσμό)


Άθεος ή Αγνωστικηστής;
Σε κείμενό του 1947 με τίτλο "Am I An Atheist or an Agnostic?" [Είμαι Άθεος ή Αγνωστικιστής;]  ο Βρετανός φιλόσοφος Μπέρτραντ Ράσελ (Bertrand Russell, 1872-1970) δήλωνε:
   
"..Συχνά προκύπτει μια άβολη ερώτηση, όταν με ρωτούν ποια είναι η θρησκεία μου. Ποτέ δεν ξέρω αν πρέπει να πω ότι είμαι Αγνωστικιστής ή ότι είμαι Άθεος. Πρόκειται για μια πολύ δύσκολη ερώτηση για την οποία και κάποιοι από εσάς ίσως να ήρθαν σε δύσκολη θέση. 
Ως φιλόσοφος, αν μιλούσα σε ένα καθαρά φιλοσοφικό ακροατήριο, θα περιέγραφα τον εαυτό μου ως Αγνωστικιστή, διότι δεν νομίζω ότι υπάρχει ένα πειστικό επιχείρημα με το οποίο αποδεικνύεται ότι δεν υπάρχει Θεός. Από την άλλη πλευρά, αν θέλω να μεταφέρω τη σωστή εντύπωση σε έναν  απλό άνθρωπο που με ρωτά στον δρόμο νομίζω ότι θα πρέπει να πω ότι είμαι άθεος, διότι όταν λέω ότι δεν μπορώ να αποδείξω ότι δεν υπάρχει Θεός, θα έπρεπε προσθέσω επίσης ότι δεν μπορώ να αποδείξω ότι δεν υπάρχουν οι 12 θεοί του Ολύμπου.
Κανείς από εμάς δεν θα σκεφτόταν σοβαρά την πιθανότητα ότι οι θεοί στους οποίους αναφέρεται ο Όμηρος υπάρχουν πραγματικά, κι όμως αν έπρεπε να αποδείξετε ότι ο Δίας, η Ήρα, ο Ποσειδώνας και οι υπόλοιποι θεοί του Ολύμπου δεν υπήρχαν, δεν θα μπορούσατε να βρείτε μια τέτοια απόδειξη.
Ως εκ τούτου, όσον αφορά τους Ολύμπιους θεούς, μιλώντας σε ένα καθαρά φιλοσοφικό ακροατήριο, θα έλεγα ότι είμαι Αγνωστικιστής. Αλλά, νομίζω ότι όλοι μας θα λέγαμε πως σε σχέση με αυτούς τους θεούς είμαστε άθεοι.
Όσον αφορά τον χριστιανικό Θεό, λοιπόν, θα πρέπει, νομίζω, να έχω ακριβώς την ίδια στάση".


[Πηγή: Am I An Atheist Or An Agnostic? A Plea For Tolerance In The Face Of New Dogmas by Bertrand Russell (1947)]

22 Αυγ 2018

Τρεις μήνες και μια μέρα: η φιλοσοφική νουβέλα του Κυριάκου Δημητρίου


«Τρεις μήνες και μια μέρα» είναι ο τίτλος της νουβέλας του Κυριάκου Δημητρίου, η οποία κυκλοφόρησε το 2016 από τις εκδόσεις Πορεία.

Η υπόθεση διαδραματίζεται στο σύγχρονο Λονδίνο όπου ο πρωταγωνιστής - αφηγητής,  ένας διδακτορικός φοιτητής της φιλοσοφίας ζει σε μια φοιτητική εστία, η οποία, χρόνια πριν, λειτουργούσε σαν σανατόριο. Τον φοιτητή φαίνεται, μέσα από τη μελέτη του, να απασχολεί η εις βάθος αναζήτηση της γνώσης και της αυτογνωσίας.

Κατά τις συζητήσεις του με τους συγκάτοικούς του αλλά και στις βιβλιογραφικές του αναζητήσεις, τον απασχολούν θέματα όπως το Ομηρικό ζήτημα, τη μοίρα του ανθρώπου και η ύπαρξη Θεού (ο ίδιος φαίνεται να είναι επηρεασμένος από τις αθεϊστικές απόψεις των Jeremy Bentham και George Grote).

9 Αυγ 2018

Από τη Θεωρία στον Μυστικισμό: η ασάφεια της έννοιας «αντικείμενο» στο Tractatus του Wittgenstein


Γεωργαλλίδης, Ανδρέας. Από τη θεωρία στον μυστικισμό: η ασάφεια της έννοιας "αντικείμενο" στο Tractatus του Wittgenstein / Ανδρέας Α. Γεωργαλλίδης. - Αθήνα : Ίαμβος, 2018. - 196σ. · 24x17εκ.

Ο Ανδρέας Γεωργαλλίδης μετά την μετάφραση του βιβλίου του Γερμανού φιλόσοφου Λούντβιχ Βιτγκενστάιν (Ludwig Wittgenstein), “Tractatus Logico-Philosophicus” στα ελληνικά, επανέρχεται με ένα βιβλίο στο οποίο καταπιάνεται με το ίδιο έργο.

Το Tractatus θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα αλλά και δυσκολότερα ταυτόχρονα φιλοσοφικά κείμενα του 20ου αιώνα. Πρόκειται για ένα κείμενο του οποίου η «σκοτεινότητα» οφείλεται σε μεγάλο βαθμό λόγω της απροσδιοριστίας της λέξεις «αντικείμενο» όπως την χρησιμοποιεί ο Wittgenstein. Ο Γεωργαλλίδης μέσα από το βιβλίο του “Από τη θεωρία στον μυστικισμό” ασχολείται με αυτή ακριβώς την ασάφεια.  

18 Δεκ 2016

Ο Ηγεμόνας του Μακιαβέλλι ή Το διαβολικό εγχειρίδιο πλεύσης για πολιτευμένους και ασκούντες εξουσία


Λεπτομέρια από πίνακα του Santi di Tito
Ο Ηγεμόνας είναι το γνωστότερο έργο του Ιταλού διπλωμάτη, πολιτικού, στοχαστή και συγγραφέα Νίκκολο Μακιαβέλλι (Niccolo Macchiavelli, 1469-1527). [Τίτλος του πρωτοτύπου στα ιταλικά: Il principe].

Ο Μακκιαβέλι έγραψε το έργο το 1513 για τον  ηγεμόνα της Φλωρεντίας, Λαυρέντιο των Μεδίκων, με σκοπό να κερδίσει την εύνοια του. Ολόκληρο το βιβλίο αποτελείται από σημειώσεις – συμβουλές για το πως θα πρέπει να πορευθεί κάποιος ώστε να καταφέρει να αναρριχηθεί στην εξουσία αλλά και το πως θα καταφέρει να κρατήσει την ηγεμονία του. 
Ο Μακιαβέλλι γράφει βασιζόμενος σε αρχαία παραδείγματα από την ελληνική και ρωμαϊκή ιστορία αλλά χρησιμοποιεί και σύγχρονα, της εποχής του. Σαν βιβλίο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1532 ( 5 χρόνια μετά τον θάνατό του συγγραφέα). 
Γράφει ο Μακιαβέλλι στον πρόλογό του απευθυνόμενος στον Λαυρέντιο των Μεδίκων: “Τούτο το έργο δεν το στόλισα ούτε το γέμισα με ρητορικές προτάσεις ή με πομπώδη και μεγαλοπρεπή λόγια ή με οποιοδήποτε άλλο τέχνασμα ή εξωτερικό στολίδι, με τα οποία πολλοί συνηθίζουν να γράφουν και να στολίζουν τα έργα τους∙  γιατί δε θέλησα να του δώσει αξία και να το κάνει ευχάριστο τίποτε άλλο παρά η ποικιλία του περιεχομένου και η σοβαρότητα του θέματος”.
Το έργο προκάλεσε ποικίλες συζητήσεις και μέχρι σήμερα θεωρείται ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα κείμενα. Κάποιοι κατηγορούν τον συγγραφέα για σκληρότητα και κυνισμό ενώ κάποιοι άλλοι θεωρούν ότι περιγράφει την πραγματική ανθρώπινη φύση (και ειδικά αυτή των αξιωματούχων).
Παρόλο που το βιβλίο γράφτηκε πριν από μισό αιώνα θεωρείται διαχρονικό και είναι κοινό μυστικό πως κάποιοι χρησιμοποιούν τις αριβιστικές απόψεις του Μακιαβέλλι τόσο στην πολιτική, το μάνατζμεντ, όσο και στην προσωπική τους ζωή (επαγγελματική αλλά και ερωτική).

26 Σεπ 2016

Το φιλοσοφικό έργο Tractatus Logico-Philosophicus του Ludwig Wittgenstein (σε μετάφραση Ανδρέα Γεωργαλλίδη) [πρόταση στο Bookia.gr]

Συγγραφέας Ludwig Wittgenstein
Κατηγορία Φιλοσοφία - ΔοκίμιοΕκδότης Ίαμβος
Συντάκτης Ανδρέας Καπανδρέου

Παρόλο που ο Αυστριακός φιλόσοφος Λούντβιχ Βιτγκενστάιν (Ludwig Josef Johann Wittgenstein, 1889 - 1951) κατά τη διάρκεια της ζωής του εξέδωσε μόνο μια φιλοσοφική διατριβή, θεωρείται πολύ σημαντικός για τη συνεισφορά του στον τομέα της αναλυτικής φιλοσοφίας και της λογικής.
Το πολύ σημαντικό του έργο Tractatus Logico-Philosophicus (Λογικο-Φιλοσοφική Πραγματεία) δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στα γερμανικά το 1921. 
Η μοναδική μετάφραση που υπήρχε μέχρι σήμερα στα ελληνικά ήταν αυτή του Θανάση Κιτσόπουλου (εκδόσεις Παπαζήση, 1978). 38 χρόνια αργότερα, ο Ανδρέας Γεωργαλλίδης αφού μελέτησε εκτεταμένα το έργο του Βιτγκενστάιν τολμά να το μεταφράσει ξανά στα ελληνικά προσθέτοντας Εισαγωγή,Σχόλια και Ευρετήριο (Ίαμβος, 2016).