Διώξεις συγγραφέων και βιβλίων με την κατηγορία του αθεϊσμού και της βλασφημίας: Μέρος Β

Μέρος B: Εμμανουήλ Ροΐδης, Γιάνης Κορδάτος, Ηλίας Πετρόπουλος, Σαλμάν Ρουσντί, Μίμης Ανδρουλάκης, Γκέρχαρντ Χάντερερ, Νταν Μπράουν

Ανδρέας Καπανδρέου

(Συγγραφέας – Βιβλιοθηκονόμος)

[Στο Μέρος Α παρουσιάστηκαν οιπεριπτώσεις βιβλίων των: Πρωταγόρα, Πλήθωνα Γεμιστού, Ρήγα Φεραίου Βελεστινλή,Ανδρέα Λασκαράτου, Δαρβίνου, Τεύκρου Ανθία και Νίκου Καζαντζάκη]

Στο Μέρος Β που δημοσιεύτηκε στο  περιοδικό Διόραμα (τχ 29) συνεχίζεται το αφιέρωμα με τους συγγραφείς Εμμανουήλ Ροΐδης, Γιάνης Κορδάτος, Ηλίας Πετρόπουλος, Σαλμάν Ρουσντί (Salman Rushdie), Μίμης Ανδρουλάκης, Γκέρχαρντ Χάντερερ (Gerhard Haderer) και Νταν Μπράουν (Dan Brown).

H πάπισσα Ιωάννα του Εμμανουήλ Ροΐδη: η λογοκρισία του βιβλίου και η κατηγορία για λογοκλοπή

Το εξώφυλλο της έκδοσης
Α. Α. Λιβάνη

«Η Πάπισσα Ιωάννα είναι ένα βιβλίο σταθμός στην ελληνική λογοτεχνία, ένα κλασικό μυθιστόρημα που εξακολουθεί να γοητεύει και να «σκανδαλίζει».

Ο συγγραφέας του Εμμανουήλ Ροΐδης, γνωστός για την υφολογική του δεξιοτεχνία και τη σατιρική του ευθυβολία, εκμεταλλεύεται μια μεσαιωνική ιστορία (για το σκάνδαλο ενός θηλυκού Πάπα που γέννησε στη μέση του δρόμου), με σκοπό να στηλιτεύσει τον σκοταδισμό της εκκλησιαστικής εξουσίας και να παρωδήσει την κοινωνική υποκρισία.
Το απολαυστικό αυτό επίτευγμα, που αφορίστηκε από την Ορθόδοξη Εκκλησία, έχει επανεκδοθεί πολλές φορές στο παρελθόν και έχει μεταφραστεί σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες.
Η παρούσα έκδοση περιλαμβάνει το αυθεντικό κείμενο του 1866 σε πιστή αναπαραγωγή, την απάντηση του Ροΐδη στην Ιερά Σύνοδο (Ολίγαι Λέξεις), την ειρωνική «απολογία» του (Επιστολαί ενός Αγρινιώτου), καθώς και εκτενή εισαγωγή του επιμελητή».[1]

Ο λογοτέχνης Εμμανουήλ Ροΐδης (1836-1904) δημοσίευσε το 1866 το μυθιστόρημα «Η πάπισσα Ιωάννα». Σε αυτό εξιστορεί τον βίο της Ιωάννας, μίας γυναίκας η οποία σύμφωνα με ένα μεσαιωνικό θρύλο, κατά την περίοδο 855-858, κατάφερε προσποιούμενη τον άντρα να αναρριχηθεί στην ιεραρχία της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας και του Βατικανού και να φτάσει μέχρι και το αξίωμα του Πάπα. Το μυθιστόρημα αυτό το οποίο θεωρείται το σημαντικότερο από τα έργα του Ροΐδη, αφορίστηκε από την Εκκλησία της Ελλάδος αφού χαρακτηρίσθηκε "ως βλάσφμον  αντιχριστιανικόν και κακόηθες, γέμον πάσης ασέβειας κακοδοξίας και αισχρότητος".[2] Η Εκκλησία της Ελλάδος μάλιστα χαρακτήρισε το βιβλίο ως σατανικό, αφόρισε εκ προοιμίου όσους το διάβαζαν (Ζωίδης, 2010β) και παρότρυνε τους πιστούς να το ρίξουνστη φωτιά όπου το βρουν. 

Τους συμβουλεύει κατά λέξη: «ν’ αποστρέφωνται πάντες αυτό ως έκφυλον απόκυημα και μιασματικόν νόσημα, ου μεν αλλά και τω πυρί παρδίδωσιν όπου αν αυτό ευρίσκωσιν».[3]

Περί βιβλιοθηκών (διηγήματα)

Περί βιβλιοθηκών / Ιούλιος Βερν; Ανδρέας Εμπειρίκος; Jorge Luis Borges; Umberto Eco; Dorothy L. Sayers; Jacques Roubaud; Georges Perec; Walter  Benjamin; Henri Meschonnic; Ray Bradbury; Εμμανουήλ Ροΐδης; Gerard de Nerval; Δημήτρης Καλοκύρης; Walt Disney. Αθήνα: Άγρα, [199_].

Το βιβλίο αυτό περιέχει κείμενα (διηγήματα ή αποσπάσματα μεγαλύτερων έργων) δεκατεσσάρων συγγραφέων, τα οποία έχουν σαν κοινό σημείο αναφοράς τη βιβλιοθήκη.

Συγκεκριμένα περιλαμβάνει αποσπάσματα από τα ακόλουθα κείμενα:

Ιούλιος Βερν: Η βιβλιοθήκη του «Ναυτίλου»

Ανδρέας Εμπειρίκος: Στη βιβλιοθήκη του «Μεγάλου Ανατολικού»

Jorge Luis Borges: Η βιβλιοθήκη της Βαβέλ, Ιούνιος 1968, Ο φύλακας των βιβλίων

Umberto Eco: De Bibliodeca

Dorothy L. Sayers: Φόνος στο Πέντεκοστ

Jacques Roubaud: Η βιβλιοθήκη

Georges Perec: Μικρές σημειώσεις για την τέχνη και τον τρόπο να τακτοποιούμε τα βιβλία μας

Walter  Benjamin: Ανασκευάζω τη βιβλιοθήκη μου

Henri Meschonnic: Η ατέρμονη βιβλιοθήκη και τα βιβλία της

Ray Bradbury: Φαρενάιτ 451

Εμμανουήλ Ροΐδης: Η Εθνική Βιβλιοθήκη εν έτει 1880

Gerard de Nerval: Ο ποντικός των Αθηνών

Δημήτρης Καλοκύρης: Γαλλικά και Φλαμανδικά

Walt Disney: Στη βιβλιοθήκη του θείου Σκρούτζ