[Ίσως] το πιο σύντομο ελληνικό τραγούδι: Θαλασσογραφία του Διονύση Σαββόπουλου

Το πιο σύντομο ελληνικό τραγούδι (τουλάχιστον απ' όσο γνωρίζω) είναι η "Θαλασσογραφία" του Διονύση Σαββόπουλου που αποτελείται από ένα κουπλέ και 17 μόνο λέξεις:

φύσα αγέρι φύσα αγέρι

Να μας πάρεις μακριά

να μας πας στα πέρα μέρη

φύσα θάλασσα πλατιά

Ας κρατήσουν οι χοροί: ένας σύγχρονος ελληνικός εθνικός ύμνος από τον Διονύση Σαββόπουλο

«Ας κρατήσουν οι χοροί» είναι ο τίτλος ενός τραγουδιού που έγραψε και τραγούδησε για πρώτη φορά το 1983 ο μεγάλος τραγουδοποιός Διονύσης Σαββόπουλος.

Οι στίχοι του τραγουδιού θα μπορούσαν να αποτελούν τον σύγχρονο ελληνικό εθνικό ύμνο αφού μέσα από τον ξεσηκωτικό ρυθμό του μας μιλά για μια παρέα σύγχρονων Ελλήνων συνδέοντάς την με την ελληνική ιστορία «Kι είτε με τις αρχαιότητες, είτε με ορθοδοξία, των Ελλήνων οι κοινότητες, φτιάχνουν άλλο γαλαξία».

Οι στίχοι αγγίζουν φιλοσοφίες και τα αιώνια ερωτήματα που απασχολούν τον άνθρωπο «είμαστε δεν είμαστε τίποτα δεν είμαστε βρε…», «άμα είναι όλα άγραφα κάτι θα βγει…». Αγγίζουν ακόμα και το διαχρονικό πρόβλημα επικοινωνίας του λαού με την εξουσία «Τι να φταίει η Bουλή, τι να φταιν οι εκπρόσωποι, έρημοι και απρόσωποι βρε, αν πονάει η κεφαλή, φταίει η απρόσωπη αγάπη που `χε βρει».

Ένα μακρύ ζεϊμπέκικο που έγινε κινηματογραφική ταινία, τραγούδι και βιβλίο

Ο Νίκος Κοεμτζής (1938-2011) έγινε γνωστός λόγω τριών ανθρωποκτονιών που διέπραξε στο νυκτερινό κέντρο Νεράιδα στις 24 Φεβρουαρίου 1974, για ασήμαντη αφορμή.

Συγκεκριμένα οι φόνοι έγιναν όταν ο αδερφός του Νίκου, Δημοσθένης έκανε στους μουσικούς του Κέντρου παραγγελιά το ζεϊμπέκικο «Βεργούλες» του Μάρκου Βαμβακάρη. Με την έναρξη του τραγουδιού μπήκαν στη πίστα και άλλα άτομα – κάτι που θεωρήθηκε ως προσβολή από τους δύο αδερφούς -  και ακολούθησε συμπλοκή κατά την οποία ο Νίκος σκότωσε με μαχαίρι τρείς θαμώνες (μεταξύ των οποίων δύο αστυνομικούς) ενώ τραυμάτισε άλλους οκτώ.  

Συνελήφθηκε και καταδικάστηκε τρεις φορές σε θάνατο και οκτώ σε ισόβια (η ποινή του μετατράπηκε σε ισόβια το 1977). Τελικά, αποφυλακίστηκε το 1996 μετά από 23 χρόνια συνεχούς φυλάκισης. Έγραψε την αυτοβιογραφία του, την οποία πουλούσε στο κέντρο της Αθήνας για να ζήσει.

Το περιστατικό με την παραγγελιά και τους φόνους έκανε μεγάλη αίσθηση και έγινε αρχικά τραγούδι από τον Διονύση Σαββόπουλο («Το μακρύ ζεϊμπέκικο για τον Νίκο», Ρεζέρβα, 1979), κινηματογραφική ταινία («Παραγγελιά» σε σκηνοθεσία του Παυλου Τάσιου, 1980) και βιβλίο («Το μακρύ ζεϊμπέκικο» - μια αυτοβιογραφία του Νίκου Κοεμτζή, Εξάντας, 1996).

Το τραγούδι του Διονύση Σαββόπουλου (στο οποίο περιγράφεται η ζωή του Νίκου Κοεμτζή):

Ακτίνες του βορρά: ένα «θαμμένο» τραγούδι του Διονύση Σαββόπουλου

"Ο Βορράς σου είναι εκεί στη Λευκωσία, στον Χρυσόστομο πλάι στην πράσινη γραμμή και δεν δέχεται άλλη ομοσπονδία μόνο των Βαλκανίων την Βυζαντινή." 

Το τραγούδι "Ακτίνες του βορρά" είναι ένα υπέροχο μελωδικό τραγούδι που έγραψε (στίχους και μουσική)  ο Διονύσης  Σαββόπουλος και ερμηνεύει ο ίδιος στο δίσκο του «Μη πετάξεις τίποτα» (1994).

Οι στίχοι αναφέρονται σε διάφορες περιοχές οι οποίες σχετίζονται, άμεσα ή έμμεσα, με την ελληνική ιστορία: Πέλλα, Βεργίνα, Ιάσιο, Κερύνεια, όρος Ταύρος, Τεργέστη, Εύξεινος Πόντος, Αττική, Αθήνα, Λευκωσία, Βαλκάνια  και Βυζάντιο. Στους στίχους αναφέρονται επίσης και τα ιστορικά πρόσωπα: ο μελοποιός Ιωάννη Κουκουζέλη (π. 1280-1360), ο αγιογράφος Μανουήλ Πανσέληνος (13^ος-14^ος αι.) και ο αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Α’ (1927-2007).

Το τραγούδι είναι επηρεασμένο από το Μακεδονικό ζήτημα το οποίο βρισκόταν στην επικαιρότητα όταν γράφονταν οι στίχοι. Έχει, όμως, κι άλλες πολιτικές προεκτάσεις αφού ο συνθέτης αναφέρεται εναντίον της ομοσπονδιακής λύσης του Κυπριακού και συντάσσεται με τις αντιομοσπονδιακές απόψεις του τότε αρχιεπίσκοπου Κύπρου Χρυσόστομου Α’: «Ο Βορράς σου είναι εκεί στη Λευκωσία, στον Χρυσόστομο πλάι στην πράσινη γραμμή και δεν δέχεται άλλη ομοσπονδία μόνο των Βαλκανίων την Βυζαντινή». 

Είναι ακριβώς γι’ αυτό το λόγο που (υποψιάζομαι) ότι το τραγούδι έχει «θαφτεί» και δεν ακούγεται ούτε στα ραδιόφωνα και τις τηλεοράσεις αλλά ούτε και στις συναυλίες του ίδιου του Σαββόπουλου (ακόμα και όταν το τραγούδι ζητηθεί από το κοινό)!