Τεχνητή Νοημοσύνη και Φιλαναγνωσία: μια βιβλιοθηκονομική προσέγγιση

 

Του Ανδρέα Καπανδρέου *

Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) έχει εισέλθει δυναμικά στο πεδίο της γραφής, της ανάγνωσης, αλλά και της οργάνωσης της γνώσης, μετασχηματίζοντας τόσο τις πρακτικές παραγωγής περιεχομένου όσο και τους μηχανισμούς πρόσβασης σε αυτό. Στο πλαίσιο αυτό, η φιλαναγνωσία δεν συνιστά πλέον μόνο σχέση του αναγνώστη με το έντυπο ή ψηφιακό βιβλίο, αλλά ένα ευρύτερο οικοσύστημα αλληλεπίδρασης, με κείμενα που παράγονται, επιμελούνται και προτείνονται ολοένα και περισσότερο μέσω αλγοριθμικών συστημάτων. Για τις βιβλιοθήκες, η εξέλιξη αυτή θέτει νέες απαιτήσεις, αλλά και σημαντικές δυνατότητες ανασχεδιασμού του ρόλου τους ως θεσμών πρόσβασης, παιδείας και κριτικής μεσολάβησης.

Το κοινωνικό δίλημμα [The Social Dilemma]: ντοκιμαντέρ της Netflix για την επιρροή των κοινωνικών δικτύων στις ζωές μας

The Social Dilemma [Το κοινωνικό δίλημμα] είναι ένα ντοκιμαντέρ της Netflix το οποίο είναι εμπλουτισμένο με δραματικά στοιχεία και ασχολείται με την επίδραση που έχει το ίντερνετ και τα κοινωνικά δίκτια στη ζωή μας.

Στο ντοκιμαντέρ παρουσιάζεται η ραγδαία διάδοση των κοινωνικών δικτύων, η χειραγώγηση που γίνεται από αυτά και η ζημιά που προκαλείτε από τη επιρροή τους στην καθημερινότητα του ανθρώπου.

Εστιάζει στην εξάρτηση που προσπαθούν οι διάφορες εταιρίες να προκαλέσουν στους χρήστες με τελικό στόκο το οικονομικό κέρδος. Εξετάζει επίσης και τον τρόπο με τον οποίο το κοινό μπορεί να χειραγωγηθεί και να τύχει εκμετάλλευσης για πολιτικούς ή άλλους σκοπούς.

Οι εταιρείες αυτές έχουν αναπτύξει αλγόριθμους και μηχανισμούς πρόβλεψης και κατανόησης των ενδιαφερόντων, των ανησυχιών και των πεποιθήσεων των χρηστών τους με αποτέλεσμα να μπορούν πολύ εύκολα να τους χειραγωγήσουν και να τους «πουλήσουν» αυτό που οι ίδιες επιθυμούν σερβίροντάς τους ακόμα και τις πιο απίθανες θεωρίες συνομωσίας, ως πραγματικότητα.  Αυτό τελικά επηρεάζει την ελεύθερη βούληση των ατόμων αυτών αλλά και την ψυχική τους υγεία.

Εικονική περιήγηση στο νέο κτήριο της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου «Στέλιος Ιωάννου»

Η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία duooVision δημιούργησαν μια εφαρμογή που επιτρέπει την εικονική περιήγηση στο εντυπωσιακό κτήριο Κέντρο Πληροφόρησης – Βιβλιοθήκη «Στέλιος Ιωάννου».

Η εφαρμογή έγινε κατορθωτή μετά από φωτογράφηση 360 μοιρών των χώρων της Βιβλιοθήκης.

Κατά τη διάρκεια της ψηφιακής περιήγησης η οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί με τη βοήθεια του κέρσορα ή του πληκτρολογίου ενός υπολογιστή ή μιας φορητής συσκευής, ο χρήστης μπορεί, πατώντας σε επιλεγμένα σημεία να λάβει περισσότερες πληροφορίες υπό μορφή κειμένου, φωτογραφίας ή βίντεο.

Λόγος, Τέχνη και Τεχνολογία σήμερα. Ποια η αλληλεπίδρασή τους; (τα πρακτικά της ημερίδας του ΕΠΟΚ)

Κυκλοφόρησε ο τόμος με τα πρακτικά ημερίδας που πραγματοποίησε ο Ελληνικός Πνευματικός Όμιλος Κύπρου (ΕΠΟΚ) στις 5 Μαΐου 2018 στη Λευκωσία με τίτλο: Λόγος, Τέχνη και Τεχνολογία σήμερα. Ποια η αλληλεπίδρασή τους;.

Το άκρως ενδιαφέρον θέμα της φετινής Ημερίδας του ΕΠΟΚ «Λόγος, Τέχνη και Τεχνολογία σήμερα. Ποια η αλληλεπίδρασή τους;» στο μέτρο που απασχόλησε τους οργανωτές μέσα από τις υπό εξέτασιν πτυχές της πολυδιάστατης προβληματικής του άλλο τόσο προφανώς δελέασε τις αναζητήσεις της διερεύνησης του από τους εισηγητές, προκαλώντας εν συνεχεία στους συνέδρους εναύσματα γνωσιολογικής διεύρυνσης και κριτικής θεώρησης εξ αφορμής των όσων ακούστηκαν και συζητήθηκαν.

…Παράλληλα όμως με τα θετικά μηνύματα της εκ των ουκ άνευ παρουσίας της τεχνολογίας στις επαγγελματικές είτε δημιουργικές ενασχολήσεις του ανθρώπου του 21^ου αιώνος και στους όρους της επιβίωσης του με προδιαγραφές παγκοσμιοποίησης δεν θα μπορούσαν να μην υπομνησθούν, έστω και ακροθιγώς, οι αρνητικές επιπτώσεις των όποιων «τεχνολογικών» υπερβολών: του εξαρτησιογόνου εθισμού απέναντι στις καλές πρακτικές αξιοποίησης της τεχνολογίας, της κατάχρησης αντί της χρήσης και της αλλοτριωτικής αποκοινωνικοποίησης μέσα στις ψευδαισθήσεις μιας εικονικής πραγματικότητας σε αντίθεση με τη ζωντανή επικοινωνία προσώπων. Αδήριτη ασφαλώς η ανάγκη της επίγνωσης και της επιφυλακής, τα πληθωρικά οφέλη που προσφέρει η αδιάλειπτη ανάπτυξη της τεχνολογίας να μην αποβούν ολέθρια πλήγματα εις βάρος της πνευματικής και ψυχικής υγείας των ανθρώπων και της υγιούς κοινωνικής τους συνύπαρξης…

Join the Tale: Mobile Application & Bookstore. Interactive fairy tales in English & Greek

[Ακολουθεί κείμενο στα Ελληνικά]
Join The Tale is specialised in digital interactive fairytales that can be read from mobile phones, computers and tablets.

They are addressed to children between 4-10 years old and parents and are created with the special support of a child play therapist. The child is asked in crucial parts of the plot to choose how the story will unfold and become part of it by defining the progress of the fairytale. In the end of each fairytale, a short profile of the child’s personality is revealed based on their choices where the child play therapist is commenting with courtesy and in a friendly manner the given answers.

The products of Join The Tale combine entertainment and education and will be available for a highly competitive price at Google Play Store and iTunes Store. The mobile application will be available for downloading free of charge.

Πως η τεχνολογία επηρεάζει το Βιβλίο και τις Βιβλιοθήκες

[Εισήγηση στην ημερίδα «ΛΟΓΟΣ, ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ ΣΗΜΕΡΑ ΠΟΙΑ Η ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥΣ» (ΕΠΟΚ, 5 Μαΐου, 2018)]

Η συζήτηση για το πώς η τεχνολογία επηρεάζει την καθημερινότητα του ανθρώπου έχει ξεκινήσει αιώνες πριν, από τότε που τα τεχνολογικά επιτεύγματα άρχισαν να εισβάλλουν στις ζωές και τα σπίτια μας. H συζήτηση αυτή δικαίως κορυφώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες όπου παρατηρούμε την τεχνολογία να εξελίσσεται με  ραγδαίο ρυθμό, σε όλους σχεδόν τους τομείς, ώστε ακόμα και οι ειδικοί δυσκολεύονται να προβλέψουν πώς θα είναι η ζωή μας τα επόμενα χρόνια.

ΛΟΓΟΣ, ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ ΣΗΜΕΡΑ ΠΟΙΑ Η ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥΣ [ημερίδα ΕΠΟΚ]

Πρόσκληση

Ο Ελληνικός Πνευματικός Όμιλος Κύπρου (ΕΠΟΚ)

σας προσκαλεί σε Ημερίδα με θέμα:

«ΛΟΓΟΣ, ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ ΣΗΜΕΡΑ

ΠΟΙΑ Η ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥΣ»

Η Ημερίδα θα πραγματοποιηθεί στην Αίθουσα Εκδηλώσεων  

της ΟΕΛΜΕΚ (Κωνσταντίνου Σπυριδάκι 3-5, 2015 Στρόβολος)

το Σάββατο, 5 Μαΐου 2018 και ώρα 8.30 π.μ. μέχρι 2.00 μ.μ.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:

Join The Tale: Διαδραστικές ιστορίες για παιδιά

Join The Tale: 

Εφαρμογή με διαδραστικές ιστορίες για παιδιά (για κινητά τηλέφωνα και ταμπλέτες)

Σε μια εποχή που τα παιδιά διαβάζουν ολοένα και λιγότερα βιβλία, η Join the Tale τα προσεγγίζει μέσα από κινητά και ταμπλέτες προσφέροντας εκπαιδευτικές ιστορίες τις οποίες μπορούν να διαβάσουν, να ακούσουν και να συμμετέχουν σε αυτές.

Η βιβλιοθήκη διαδραστικών ιστοριών της Join The Tale θα αποτελείται από ιστορίες στα ελληνικά και αγγλικά με επιλεγμένη θεματολογία από την καθημερινότητα, επεξεργασμένες από ειδικό παιδοψυχολόγο.

Ο εικονικός κόσμος "Second Life" και η χρήση του στην εκπαίδευση, τα μουσεία και τις βιβλιοθήκες

To Second Life δεν είναι απλά ένα ψηφιακό παιχνίδι, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως ένα χρήσιμο εργαλείο στην εκπαίδευση, τις βιβλιοθήκες και τα μουσεία. Ειδικά οι βιβλιοθήκες και τα μουσεία μπορούν να προβάλουν τις υπηρεσίες τους μέσα από το Second Life και να οργανώσουν online σεμινάρια για τους χρήστες τους μέσα από αυτό.

Στην εποχή του ηλεκτρονικού βιβλίου

Το άρθρο εξετάζει την επιρροή που έχουν τα ηλεκτρονικά βιβλία (e-books) και τα ηλεκτρονικά περιοδικά (e-journals) στους αναγνώστες, στις βιβλιοθήκες και γενικότερα στην κοινωνία.

Ανδρέου, Ανδρέας Κ. Στην εποχή του ηλεκτρονικού βιβλίου, 2010. Στο περιοδικό: Σύγχρονη Άποψη. σσ.74-76.

Στην εποχή του ηλεκτρονικού βιβλίου

Το ηλεκτρονικό (ψηφιακό) βιβλίο

Ηλεκτρονικό ονομάζουμε το βιβλίο το οποίο βρίσκεται σε ηλεκτρονική (ψηφιακή)  μορφή και του οποίου το πλήρες κείμενο μπορεί να διαβαστεί με τη βοήθεια ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή ή άλλης ειδικής συσκευής ανάγνωσης.

Ένα ηλεκτρονικό βιβλίο (η-βιβλίο) μπορεί να παραχθεί εξ αρχής σε ηλεκτρονική μορφή ή να προϋπάρχει σε έντυπη μορφή και να ψηφιοποιηθεί αργότερα.

Ψηφιοποίηση γίνεται κυρίως σε παλιά και σπάνια βιβλία προκειμένου να διασωθεί το περιεχόμενο τους αλλά και για να δοθεί η δυνατότητα πολλαπλής και ταυτόχρονης εξ αποστάσεως ανάγνωςής τους από πολλούς ενδιαφερόμενους, χωρίς μάλιστα να υπάρχει ο κίνδυνος περαιτέρω φυσικής τους φθοράς.